Financiële positie

Afwijkingen

Sociaal domein – 1e berap 2020

Het tekort op het sociaal domein (binnen de hekjes) is in de begroting voor 2020 opgenomen voor een bedrag van € 2.161.000. De verwachting is dat we in werkelijkheid iets lager uitkomen. Enerzijds is sprake van een voordeel in de decembercirculaire 2019, anderzijds is sprake van een aantal nadelen, met name vanwege de corona-crisis.

Het voordeel uit de decembercirculaire 2019 bedraagt totaal € 1,2 miljoen. Het grootste deel hiervan (afgerond € 1,0 miljoen) betreft de compensatieregeling voogdij, waarover we u eerder hebben geïnformeerd.

Binnen het sociaal domein raakt de corona-crisis in financiële zin met name het project Meedoen Werkt! De meedoenpleinen kunnen voorlopig niet op de gebruikelijke manier doorgang vinden en werkgevers hebben momenteel hun aandacht voornamelijk bij eigen financiële perikelen. Indien vanaf september het project weer op de oude manier opgestart kan worden, zal dit leiden tot een fors lagere besparing dan waar in de kwaliteitsslag mee rekening is gehouden. Het nadeel bedraagt voor 2020 dan circa € 450.000. Daarnaast heeft het college vanwege de corona-crisis een bedrag van € 100.000 ter beschikking gesteld om lokaal maatwerk te kunnen bieden, als rijksregelingen onvoldoende soelaas bieden. Ten aanzien van de jeugdzorg en Wmo zijn inmiddels tussen Rijk en VNG en binnen de Regio Achterhoek afspraken gemaakt, waarbij aanbieders tegemoet worden gekomen, indien zij vanwege Corona niet of minder zorg hebben kunnen leveren. In hoofdlijnen kunnen aanbieders een aanvulling op wel geleverde en gedeclareerde zorg krijgen. Dit geldt dan voor de periode maart tot en met juni en is een aanvulling tot maximaal de gemiddelde gedeclareerde zorg in de eerste maanden van 2020. Omdat we deze kosten in principe ook gehad zouden hebben zonder Corona, hoeft dit voor ons niet tot extra kosten te leiden, hoewel het op dit moment nog te vroeg is om de exacte consequenties hiervan te zien. Het kan namelijk ook zijn dat (op den duur) meer sprake zal zijn van escalerende zorgproblematiek die er anders niet zou zijn geweest. In hoeverre hier sprake van zal zijn en of deze extra kosten door het Rijk vergoed worden, is nu nog niet te zeggen.

De huidige verwachting is dat voor- en nadelen binnen de rest van de jeugdzorg en Wmo tegen elkaar wegvallen, zodat per saldo geen verschil ten opzichte van de begroting wordt verwacht.

Tot slot is sprake van een klein voordeel bij de inburgering en van een nadeel ten aanzien van de participatiewet. Dit laatste omvat de projectkosten omtrent zowel de uittreding uit de GR Laborijn als de nieuwe opbouw. Eerder hebben wij u geïnformeerd over de verwachte kosten hiervan, maar dit was nog niet expliciet in de begroting als budget opgenomen.

Al met al leidt dit tot het volgende overzicht:

Het bijgestelde tekort van € 1,705 miljoen is minder dan het vrij beschikbare deel in de reserve sociaal domein (ad € 1,749 miljoen), zodat dit tekort uit deze reserve gedekt kan worden.

 

Progr. Omschrijving Afwijking Toelichting op de afwijking
1 Stadspark Terborg (steengoed benutten) -55.000 Er wordt een éénmalig tekort verwacht van ca. € 55.000, (dit bedrag is conform de afspraken met de Provincie, totale investering herinrichting omgeving St. Jorisschool € 300.000, subsidie Provincie totaal € 500.000 waarvan € 250.000 voor Wonion en € 250.000 voor de gemeente Oude IJsselstreek). De nog verwachte kosten zijn: - het subsidiedeel van Wonion bedraagt € 250.000 (als de subsidie volledig wordt toegekend wordt) - de accountantskosten zijn geraamd op ca. € 2.500
1 Afvalverwerking -103.000 Belangrijke oorzaak van het nadeel betreft de inkomsten. De lagere papierprijs (130.000), de lagere vergoeding van ingezameld textiel (26.000) en de verwachte inkomsten voor verwerking van plastic afval (322.000) zijn daarvan de oorzaak. Daarentegen dalen ook de kosten van verwerking van plastic afval (voordeel € 435.000). Samen met enkel kleine verschillen komt het verwachte nadeel op € 103.000.
5 Samenwerking automatisering -90.000 Op dit moment ziet het er naar uit dat er per saldo € 90.000 extra benodigd is in 2020 boven het huidige budget. Dit wordt veroorzaakt door de verhoging van accountskosten met € 228 per account. Verschillende kostensoorten worden doorgerekend binnen dit tarief, waaronder extra formatiekosten (zoals bijvoorbeeld 1 FTE servicedesk, vacature functioneel beheer en SAAS coördinator en technisch applicatiebeheer) en extra kosten voor onvoorzien. Daartegenover wordt er bijvoorbeeld een meevaller verwacht van € 111 per laptop voor beheer omdat er minder beheeruren nodig dan eerder begroot. Afwijking corona-gerelateerd De laatste jaren is er een stijgende trend van het aantal laptops. Als gevolg van de corona-crisis kan de stijgende trend worden gestimuleerd. De kosten hiervan zijn structureel omdat laptops een afschrijvingstermijn hebben van 5 jaar en niet in grote aantallen kunnen worden geretourneerd. Verder zijn er extra licenties voor SMS-passcode aangevraagd zodat mensen kunnen thuiswerken tijdens de corona-crisis. Gezien de 1,5 meter samenleving, wordt er geen daling van kosten verwacht op korte termijn.
5 Materieel openbare werken -25.000 Op 1 april is ingebroken bij de werf en onder meer gereedschap gestolen. Op deze post wordt een overschrijding voorzien. De vervangingswaarde ligt rond de € 25.000,-.
5 Deelnemingen Inkomsten -281.000 Wij verwachten in totaal € 281.000 minder dividend. Dit staat in principe los van de coronacrisis omdat het gaat over het uitgekeerde rendement over het voorgaande dienstjaar. Maar de BNG heeft al wel aangegeven dat naast een lagere uitkering, de uitkering later in het jaar wordt uitgekeerd én dat ivm de crisis hier nog last minute een bijstelling op het uit te keren dividend kan plaatsvinden. Het gaat om de volgende bedragen per partij: BNG -/- € 173.000, Vitens -/- € 101.000, Alliander -/- € 7.000 We begroten op een 3 jaars gemiddelde, daarmee zal ook voor de begroting 2021 - 2024 het rendement lager uitvallen.
5 OZB woningen Inkomsten 40.000 Het verschil in begrote en gerealiseerde opbrengsten zit hem in het feit dat we begin september al de tarieven OZB hebben berekend voor de verordening OZB 2020 met de toen beschikbare gegevens. Nadien zijn nog diverse controles geweest en diende de herwaardering nog afgerond te worden. Het verschil wordt hierdoor veroorzaakt.
5 Toeristenbelasting -115.000 Aangezien de gehele toeristensector zwaar getroffen wordt door de corona crises is momenteel de verwachting dat uiteindelijk dit jaar 25% van de begrote opbrengsten toeristenbelasting kan worden geind.
5 Algemene uitkering 210.000 De algemene uitkering over 2020 kan ten gevolge van de september- en decembercirculaire met 26.000 positief worden bijgesteld. Met name als gevolg van het accres en ontwikkeling van de verdeelmaatstaven. Over voorgaande jaren is in de afgelopen periode 184.000 ontvangen.
5 Vennootschapsbelasting -15.000 Dit jaar hebben wij na afstemming met de Belastingdienst aangifte gedaan over het boekjaar 2016. Op dit moment komt alleen het onderdeel "bedrijfsafval" door de ondernemerspoort. De diverse bouwgrondexploitaties (nog) niet. Hier mochten de verliezen uit het verleden namelijk meegenomen worden. Zodra/Indien Hofskamp Oost fase III tot ontwikkeling komt, moeten we hier wel rekening houden met vennootschapsbelasting over de uiteindelijke winsten. De naheffing bedroeg inclusief rente € 3.750. we gaan dit jaar nu ook de jaren 2017 - 2019 aangeven. Daarbij verwachten wij een zelfde last. dat maakt het nadeel 4 jaren x € 3.750, totaal € 15.000. Vanaf 2021 moeten wij nu meerjarig een bedrag ramen.
Div. kleine afwijkingen -11.500 Betreft incidentele afwijkingen van maximaal €10.000.
5 P-begroting In de P-begroting constateren we op dit moment een klein tekort. Dit heeft te maken met de uitgesproken ambitie van het college en management m.b.t. de opdrachten die er liggen. Door het management wordt voortdurend gemonitord op welke wijze de personeelskosten binnen de begroting passen. Door de huidige (Corona) omstandigheden wordt per vacature bekeken wat de urgentie en noodzaak is. Hierin wordt balans gezocht. We nemen lange-termijneffecten van het niet of later invullen van vacatureruimte mee in de afweging van het wel/niet open stellen van vacature(s). Op dit moment zijn er verder geen noemenswaardige zaken te melden. Door de verschuiving binnen het college is een nieuwe wethouder benoemd. Ook voor haar zal een (wethouders)pensioenvoorziening moeten worden aangevraagd. Het bedrag dat hiervoor gereserveerd moet worden is op dit moment nog niet bekend. Dit zal in de 2e Berap worden gerapporteerd.
Totaal verwachte afwijking -445.500
De volgende posten werken structureel door:
Samenwerking automatisering -90.000
Deelnemingen (dividend) -50.000
OZB woningen 40.000
Vennootschapsbelasting -5.000
-105.000

Risico's en verwachtingen

Hieronder vermelden we risico’s en verwachtingen, voor zover daarin afwijkingen zitten ten opzichte van de Programmabegroting 2020-2023.

• Zoals in de inleiding al vermeld, brengt de coronacrisis onzekerheden met zich mee. Niet in de laatste plaats voor de begroting en het financieel meerjarenperspectief. Op diverse plaatsen in deze berap worden afwijkingen al hierdoor verklaard. De berap is echter een momentopname; een volledig beeld van die effecten is op dit moment niet te geven. Niet voor het lopende jaar, laat staan voor de volgende jaren. In de Voorjaarsnota 2021 en in de volgende berap zal daar zeker nog nader op worden ingegaan. Wij monitoren periodiek de gevolgen van de getroffen maatregelen en zullen u daarover periodiek informeren.
• De algemene uitkering uit het Gemeentefonds is al jaren een belangrijke onzeker factor in de begroting. Met name de middelen die gemeenten ontvangen voor het Sociaal Domein zijn onvoldoende om deze taken uit te voeren. Het Rijk heeft voor 3 jaar (tot en met 2021 extra middelen) voor jeugdzorg beschikbaar gesteld. Het structureel maken van deze extra middelen alsmede de noodzakelijke omvang ervan wordt onderzocht.
Ook de koppeling van de omvang van het Gemeentefonds aan de rijksuitgaven zorgt voor veel onzekerheden in de algemene uitkering. Door onderuitputting op de rijksbegroting, dalen ook de inkomsten van de gemeenten. Zeker in de huidige crisis schuilt daarin een gevaar. De extra uitgaven van het Rijk in verband met die crisis worden buiten de rekensystematiek gehouden. Anderzijds is er een gerede kans dat op de reguliere begroting van het Rijk veel werk niet wordt uitgevoerd wat tot een onderbesteding leidt. En daarmee een nadeel voor de gemeenten. Samen met een groot aantal andere gemeenten hebben wij hierover een brandbrief naar de minister gestuurd. Op dit moment is de VNG in overleg met het Rijk hierover.
• Volgens de oorspronkelijke planning zou in de Meicirculaire 2020 duidelijkheid worden gegeven over de gevolgen van de herijking van het Gemeentefonds. Zoals inmiddels bekend, zit in dat proces een vertraging, mede vanwege de verwachte herverdeeleffecten. Op dit moment wordt hiernaar nader onderzoek gedaan. De uitkomsten daarvan moeten kort na de zomer bekend zijn. Streven is dan dat uiterlijk in december er duidelijkheid is over de gevolgen van deze herijking. De invoering is in ieder geval doorgeschoven van 2021 naar 2022.
• Bij de vaststelling van de Jaarstukken vragen wij om het restant budget 2019 voor de Omgevingswet over te hevelen naar het nu lopende jaar. Dit omdat het voor het lopende jaar beschikbare budget niet toereikend is om de geplande werkzaamheden uit te voeren. Vooralsnog gaan we ervan uit dat met deze overheveling het budget voor dit jaar toereikend is. Mocht zich alsnog een knelpunt voordoen, komen wij hierop bij de volgende rapportage terug.

Investeringen

In de programmabegroting is in totaal een bedrag van € 250.000 opgenomen voor 'bouwkundige aanpassingen gemeentehuis'. Dit bedrag is noodzakelijk voor kabelmanagement in samenhang met bureaus om een veilige werkomgeving te kunnen bieden en uitval van medewerkers te voorkomen. Gepland was de investeringen gefaseerd in twee jaren uit te voeren, zodat voor zowel 2020 als 2021 € 125.000 is begroot.

Als gevolg van de Coronacrisis en het daarmee samenhangende thuiswerken, is de bezetting op het gemeentehuis op dit moment minimaal. Het is daarmee de ideale situatie om deze werkzaamheden zoveel mogelijk op dit moment uit te voeren. Hierdoor is er geen of beperkt overlast voor de medewerkers.

In verband daarmee stellen wij voor van het krediet uit 2021 een bedrag van € 75.000 naar voren te halen. Voor dit jaar is daardoor € 200.000 beschikbaar en volgend jaar het restant van € 50.000.

Begrotingswijziging

Begrotingswijziging afwijkingen

Administratieve begrotingswijzingen

Naast de begrotingswijziging in verband met verwachte afwijkingen op budgetten, moeten ook enkele administratieve wijzigingen worden doorgevoerd. Dit betreffen budgettair neutrale posten (hebben geen effect op het begrotingsresultaat). Daarbij kan het bijvoorbeeld gaan om bedragen die op een verkeerde post zijn begroot c.q. bedragen die als derdengelden uit eerdere jaren weer als budget in de begroting moet worden opgenomen.