Financiële positie

Afwijkingen

Pgr Omschrijving Afwijking I/S Toelichting op de afwijking
1 Pachten en huren 8 I Naar verwachting zijn er dit jaar iets meer inkomsten vanuit de verpachting van aangekochte gronden. Tegenover de inkomsten staat ook beëindiging van een aantal medegebruikers van antennemasten. Per saldo levert dit een klein voordeel op.
1 Aan- en verkoop onroerende goederen 28 I Er zijn extra opbrengsten vanwege de verkoop van garageboxen in Gendringen. Daarnaast hebben we extra uitgaven omdat we de verkoop van snippergroen projectmatig op gaan pakken. In dit project gaan de kosten voor de baten uit. Verwacht wordt dat er dit jaar nog geen opbrengsten zijn, deze worden de komende jaren verwacht.
1 Reguleren openbare ruimte 20 S De inkomsten vanuit de leges en degeneratiekosten (vergoeding voor toekomstig onderhoud aan verhardingen) vallen hoger uit dan geraamd. De inkomsten zijn structureel.
1 Principeverzoeken woningen 11 I Betreft leges voor het behandelen van principeverzoeken voor woningbouwplannen door het woningbouwteam. We ontvangen sinds 2020 veel meer verzoeken en hebben daardoor ook meer inkomsten.
1 Laanbomenbeheer 140 I De aanbesteding (laan)boomonderhoud heeft door een bezwaarprocedure vertraging opgelopen. De aanbesteding moest opnieuw worden gepubliceerd. Hierdoor zijn op dit moment nog geen aannemer(s) geselecteerd, waardoor het niet meer mogelijk is om nog in 2021 te starten met de snoeiwerkzaamheden. Nieuwe startdatum van uitvoering is 1 januari 2022. Hierdoor valt het budget incidenteel vrij en lopen de werkzaamheden een jaar langer door.
1 Sportcomplexen -22 I De subsidie aan het sportcomplex de Paasberg is in de begroting niet gelijk getrokken met indexering van de huur, waardoor er incidenteel een nadeel ontstaat.
2 Subsidiering bibliotheek -11 I Op basis van afspraken met de bibliotheek is er een index toegepast die nog niet in de begroting was meegenomen. Dit leidt tot een incidentele overschrijding.
4 ODA 32 I De Omgevingsdienst Achterhoek heeft in haar jaarstukken 2020 een positief resultaat. Voor Oude IJsselstreek betekent dit een voordeel van een kleine 32.000.
4 VNOG 192 I De jaarstukken van 2020 zijn vastgesteld. Het positieve resultaat uit de jaarstukken is voor het grootste deel terugbetaald aan de gemeente, wat een incidenteel voordeel oplevert.
4 Verkiezingen -15 I De verkiezingen waren dit jaar anders dan gebruikelijk vanwege de coronamaatregelen. Dit heeft geleid tot hogere kosten, waarvan we een deel vanuit het rijk gecompenseerd hebben gekregen (coronamiddelen). Dit was echter onvoldoende, waardoor er nog een overschrijding van 15.000 resteert.
5 Bestuurlijke representatie 20 I In verband met corona zijn er bijna geen externe activiteiten, waardoor hier ook nauwelijks kosten voor worden gemaakt.
5 P-begroting -250 S Zie voor toelichting hieronder; het tekort bedraagt totaal 670.000, waarvan 250.000 structureel.
5 P-begroting -420 I Zie voor toelichting hieronder; het tekort bedraagt totaal 670.000, waarvan 420.000 incidenteel.
5 Van buiten naar binnen 20 I Het budget wordt dit jaar niet volledig gebruikt, met name door de beperkingen in mogelijkheden door de coronamaatregelen.
alg. d Algemene uitkering* 166 S Dit betreft een hogere algemene uitkering in 2021 van 263.000, waarvan 97.000 is geoormerkt. Daarmee blijft er een positief saldo van ruim 165.000 over. De primitieve begroting 2021 is gebaseerd op de cijfers van de meicirculaire 2020. Vervolgens zijn bij de 1e berap 2021 de effecten van de junibrief, septembercirculaire, decembercirculaire en de maartbrief verwerkt. Met deze 2e berap worden de effecten van de meicirculaire 2021 meegenomen.
alg. d OZB woningen inkomsten 45 S De verwachting op dit moment is dat we ongeveer 45.000 meer aan opbrengsten ontvangen. Zoals elk jaar worden de tarieven voor de OZB in september berekend voor de begroting en verordening OZB met de dan beschikbare gegevens. Nadien vinden altijd nog diverse controles plaats waarmee de herwaardering wordt afgerond. Tevens is er sprake van een kleine areaaluitbreiding.
alg. d OZB woningen uitgaven -10 I We verwachten een overschrijding in kosten vanwege benodigde extra controles in verband met de overgang van inhoudsmaten naar gebruiksoppervlakte.
Kleine posten 22 I Betreft kleine incidentele voordelen op bestuurskosten, kantoorartikelen en catering.
Totale verwachte afwijking -24
*De algemene uitkering heeft effect op meerdere programma's
Structurele afwijkingen -19
Incidentele afwijking -5
totaal -24

Toelichting P-Begroting

Bij het verder groeien als ontwikkelgemeente en netwerkorganisatie zijn we dingen anders gaan doen. Daarbij kiezen we niet automatisch voor de bekende weg. We werken van buiten naar binnen: we jagen ontwikkelingen aan en zoeken partners daarbij. We denken en werken mee vanuit de bedoeling en de ‘ja, mits’. Doordat we inspelen op dat wat er om ons heen gebeurt en dat wat er van ons gevraagd wordt aan impulsen, zien we steeds meer behoefte aan maatwerk.
Bij deze beweging lopen we tegen personele groeistuipen aan. Deze hebben we beschreven in de Voorjaarsnota, maar ze gelden onverkort ook voor het lopende jaar. Het betreft zowel autonome ontwikkelingen zoals corona, verzwaring van taken of schaarse op de arbeidsmarkt als ontwikkelingen die horen bij het zijn van een gemeente met veel ambitie en lef. Ambitie en lef die we eveneens zien bij partners en initiatiefnemers uit onze samenleving.
De hele beweging betekent aan de ene kant meer uitdaging, kansen tot ontwikkeling en meer reuring, en anderzijds tot meer druk op de formatie, meer gevoelde werkdruk en uitval en hogere externe inhuurkosten. De mensen die nodig zijn, zijn steeds moeilijker te vinden op de arbeidsmarkt en als ze al te vinden zijn (steeds vaker als inhuur), leidt de schaarste tot hogere (wervings)kosten.
We hebben in maart (memo van college aan de raad) aangegeven dat dit alles leidt tot hogere kosten op personeel, zowel structureel als incidenteel over de volle breedte van het concern extra mensen nodig zijn om zowel de prioriteiten, als de wettelijke taken en het going concern uit te voeren. En dat dat tot een overschrijding van ca € 500.000 van de personeelsbegroting zou leiden. De stijging van de personeelsbegroting is bij het opmaken van deze tweede berap, hoger dan we hadden voorzien.
Ten eerste zien we lopende het jaar een forse stijging van langdurig ziekteverzuim. Dit heeft onder andere te maken met de ervaren werkdruk, vertrek van collega’s, niet tijdig nieuwe collega’s kunnen werven voor vertrek en/of extra taken ed. Naast de persoonlijke drama’s voor mensen die (langdurig) uitvallen, kost het tijd, geld en moeite om te re-integreren in een organisatie waar de druk hoog ligt.
Ten tweede hebben de overspannen arbeidsmarkt en de overige ontwikkelingen effect op de inhoud van ons werk. Met ons in-, door- en uitstroombeleid zijn we voortdurend bezig om de juiste mens op de juiste tijd op de juiste plaats te krijgen. Er zijn ook dit jaar weer nieuwe collega’s binnengekomen en een aantal collega’s doorgestroomd naar andere functies. Dat laatste is goed voor de ontwikkeling van mensen, maar doorstroom levert vaak ook weer nieuwe vacatures op.
Het algemene beeld binnen Nederland is dat er op dit moment meer vacatures zijn dan gekwalificeerde werkzoekenden. De zogenoemde “vijver” met sollicitanten raakt uitgeput. Ondanks al onze creatieve wervingsinspanningen levert de werving derhalve niet altijd nieuwe collega’s op. In enkele gevallen hebben we gekozen om te investeren in de toekomst door trainees of om mensen met minder passende werkervaring een ontwikkelkans te geven. Voor de continuïteit van de werkzaamheden zijn we echter genoodzaakt geweest om steeds meer externe menskracht in te huren. Het nadeel is dat inhuur (veel) duurder is dan reguliere werving. De druk op de arbeidsmarkt heeft in een aantal gevallen de stijging van tarieven versterkt.
In elke gezonde organisatie heb je uitstroom. We zien hier meer beweging in zowel door de arbeidsmarkt als door de ontwikkeling waar we als organisatie middenin zitten. We hebben dit jaar naast de reguliere uitstroom te maken gehad met collega’s waarmee we een zogenaamde vaststellingsovereenkomst hebben afgesloten.
Recapitulerend: de overschrijding bedraagt vooralsnog € 670.000, waarvan € 250.000 structureel (en verwerkt in de programmabegroting 2022-2025). Binnen deze totale afwijking betreft € 400.000 aan ziekteverzuim.

Programma 2 Sociaal domein
Omschrijving Afwijking S/I Toelichting op de afwijking
Opbouwwerk -17.500 S Extra activiteiten voor jongeren, de update van een dierenweide en de doorontwikkeling methodische aanpak in voorliggend veld.
Samenlevingsinitiatieven 20.000 I Door corona zijn er minder samenlevingsinitiatieven. Het budget kan met 20.000 worden verlaagd.
Maatschappelijk werk -7.500 I Afwijking door doorontwikkeling methodische aanpak in voorliggend veld.
Versterken sociale basis 30.000 I De kosten voor het versterken van de sociale basis vallen lager uit dan geraamd.
Huishoudelijke hulp -260.000 S In 2021 zien we, mede door het abonnementstarief, een redelijk stijging van de zorgvraag. Daardoor verwachten we een stijging van de kosten van zo'n 260.000.
Innovatiebudget 100.000 S Een deel van het gereserveerde innovatiebudget laten we structureel vrijvallen ter dekking van de gestegen zorgkosten. Voor 2021 en ramen we hieruit nog wel incidentele kosten die voortvloeien uit de bestuursopdracht WMO.Dit project gaat de fase van bouwen en ontwikkelen in. De eenmalige projectkosten die daarmee gemoeid zijn worden in deze fase uit de incidentele middelen gedekt.
Bestuursopdracht Wmo -35.000 I zie toelichting innovatiebudget
Beschermd wonen 829.939 I De middelen voor beschermd wonen worden beheerd door de centrumgemeente en overschotten worden na afloop via een bepaalde verdeelsleutel verdeeld over alle gemeenten in de regio. De afgelopen jaren is steeds sprake geweest van substantiele overschotten, die dan in de jaarrekening tot uitdrukking komen. Dit voordeel betreft de afrekening van boekjaar 2019 en 2020
Jeugdbudgetten -1.500.000 S In 2021 stijgen de jeugdzorgkosten, mogelijk mede veroorzaakt door de effecten van corona op de (geestelijke) gezondheid van onze jeugdigen. We hadden uit hoofde van de kwaliteitsslag voor 2021 een forse besparing verwacht, maar we zien dat deze eerdere inschatting niet realistisch is. Daarnaast hadden we verwacht we dat de nieuwe inkoop op korte termijn financieel voordeel zal opleveren. Op langere termijn gaan wij daar nog steeds vanuit. Voor de korte termijn echter stijgen de kosten van (uur)tarieven van aanbieders behoorlijk. Dit komt onder andere door CAO-stijgingen, maar ook omdat veel aanbieders tijdens ons lokale inkoopproces hebben onderbouwd dat de tarieven voor komend jaar omhoog gaan. Omdat we niet willen dat aanbieders werken onder kostprijs, leidt dit tot een stijging van de kosten. Dat betekent dat het reduceren van de totale kosten van jeugdzorg niet in de prijs zal zitten en daarom dus uit het volume moet komen. We hebben daar, samen met aanbieders, ook vertrouwen in dat dit kan, bijvoorbeeld door normaliseren, preventie en afschalen. Dat zal alleen wel tijd kosten. Om deze reden draaien we de eerder vanuit de kwaliteitsslag ingeboekte besparing op de jeugdzorg, in deze begroting volledig terug.
Gecertificeerde instellingen -6.183 S De stijging van kosten is het gevolg van een indexatie van de kosten en jarenlange stijgende inzet (8%).
Bijstelling uitkeringen -1.108.000 S In het kader van de kwaliteitsslag hebben we destijds een inschatting gemaakt van wat het project Meedoen werkt aan besparing op de kosten van de uitkeringen kon opleveren. Elementen van Meedoen werkt zijn inmiddels onderdeel van de werkwijze van Stoer. Inhoudelijk gebeuren goede dingen, maar financieel gezien gaat het langer duren om uit te komen met het BUIG-budget. Daarom draaien we in de komende begroting de eerder vanuit Meedoen werkt ingeboekte besparing volledig terug.
Saldo -1.954.244
Algemene uitkering voogdij 18+ 643.021 I
Algemene uitkering SD 1.188.683 S met name extra bijdrage jeugd meicirculaire
-122.540
Inzet risicopost kwaliteitsslag 122.540 In de begroting is een risicopost opgenomen deze wordt ingezet als dekking voor het tekort. Er resteert na deze verwerking nog een bedrag in de begroting voor het opvangen van risico's
0

Covid stand van zaken

Covid stand van zaken

Periodiek informeren we de raad over de stand van zaken rondom de coronacrisis.

Na ruim een jaar leven met het Covid-19 virus, gaan we inmiddels weer de goede kant op. Maar we zijn er nog niet. Na een lange periode van op -en neergaande besmettingscijfers, volle ziekenhuizen, veranderende maatregelen, ondersteuningspakketten, wegvallende economische en sociale activiteiten, etc, staan we nu (hopelijk) in het laatste deel van de overbruggingsfase in de coronacrisis. We zijn als lokale overheid hierbij vertaler en uitvoerder van allerlei corona-maatregelen en steunmaatregelen geworden. Daarin hebben we steeds vanuit de bedoeling gedacht en gekeken hoe we onze inwoners, onze ondernemers, onze maatschappelijke instellingen en onze verenigingen het beste kunnen steunen. Wij hebben dan ook niet op voorhand bijdragen geleverd of gelden uitgegeven, maar hebben vraaggestuurd en vanuit de bedoeling onze middelen ingezet daar waar het nodig was (en is).

In juli 2021 is er een uitgebreide memo ter kennisname verstrekt “Covid – 19, naar een nieuw evenwicht in Oude IJsselstreek” (zaaknr 263725). Hierin gaven we een terugblik, de laatste stand van zaken, onze visie en onze eerste ideeën die we momenteel inhoudelijk en financieel verder uitwerken. We doen dit vanuit drie beleidsvelden: economie, sociale structuur en maatschappelijk middenveld. Naar verwachting wordt het uitgewerkte plan van aanpak in het laatste kwartaal van dit jaar vastgesteld. Vooralsnog gaan we er vanuit dat we de uitvoering binnen de beschikbare middelen kunnen uitvoeren.

Hieronder de laatste financiële stand van zaken:

Exploitatie
2021
Pgr Inkomsten Uitgaven / V/N Toelichting
lagere
inkomsten
4 -80.000 Nadeel verkiezingen
5 -40.000 Nadeel toezicht en handhaving 2021
5 141.353 Voordeel ministerie van justitie en veiligheid
5 -141.353 Nadeel Boa banen (eventueel niet besteedde middelen gaan terug naar het Rijk)
5 -209.000 Nadeel steunmaatregelen verenigingen en stichtingen 2021, bijdrage kindervakantiekampen, zwembadkaartjes, compensatie ouderbijdrage
99 332.693 Voordeel algemene uitkering septembercirculaire
99 307.841 Voordeel algemene uitkering decembercirculaire 2021
99 72.946 Voordeel algemene uitkering maart brief 2021
99 14.000 voordeel algemene uitkering meicirculaire 2021 herorientatie zelfstandigen
99 249.000 saldo uit 2020
TOTAAL 1.117.833 -470.353
Beschikbaar 647.480
Sociaal Domein
2021
Pgr Inkomsten Uitgaven / V/N Toelichting
lagere
inkomsten
SD 39.342 Voordeel bijdrage provincie Gelderland overbrugging gemeenschapsvoorzieningen
SD -39.342 Nadeel sociaal werk overbrugging gemeenschapsvoorzieningen
SD 157.314 Voordeel algemene uitkering decembercirculaire 2020 betrekking op 2020 binnen in 2021
SD 272.780 Voordeel algemene uitkering decembercirculaire 2020 betrekking op 2021
SD 465.136 Voordeel algemene uitkering maart brief 2021, waarvan 127.860 TONK
SD -127.860 Nadeel Uitvoering TONK (eventueel niet besteedde middelen gaan terug naar het Rijk)
SD 10.000 Voordeel algemene uitkering meicirculaire jeugd aan zet
SD -15.697 Nadeel Saldo 2020
TOTAAL 944.572 -167.202
Beschikbaar 777.370

Risico's en verwachtingen

Hieronder vermelden we de belangrijkste risico's en verwachtingen, voor zover het afwijkingen betreft ten opzichte van de Programmabegroting 2021-2024.

  • Effecten septembercirculaire
    De septembercirculaire is nog niet verschenen op het moment van schrijven van deze bestuursrapportage. Over de effecten hiervan, informeren wij de raad in een aparte memo.
  • Covid
    Op dit moment verwachten we de benodigde extra kosten rondom de coronacrisis uit de beschikbare middelen te kunnen dekken. Welke effecten we echter nog kunnen verwachten, zijn nog koffiedik kijken. In de begroting hebben we hier aandacht voor in de risicoparagraaf.
  • Afval

    Vanwege een tegemoetkoming in de corona kosten door de overheid, een verrekening door een leverancier en een gestegen papierprijs, zijn de inkomsten in totaal hoger dan begroot. Daartegenover zijn ook de uitgaven hoger uitgevallen door met name een stijging van grof vuil (zoals toename grof vuil afvalbakken, toename materialen, hogere verwerkingskosten en kosten voor dumpingen). Op dit moment lopen de inkomsten en uitgaven nog ongeveer tegen elkaar weg. Het is echter zo goed als zeker dat er een afwijking gaat zijn aan het einde van het jaar. Tussentijdse marktschommelingen, een wijzigende papierprijs en een aantal aanbestedingen dat nog loopt, maken dat het inschatten van een afwijking te onzeker is. Vooralsnog is onze inschatting wel dat het zal gaan om een positieve afwijking.

  • Wegen
    Door onvoorziene werkzaamheden zoals aanleg parkeerplaatsen Roomberg Silvolde, aanleg parkeerplaatsen Jupiter Ulft, aanbrengen van verkeersremmende maatregelen op de Revenseweg in Netterden zal het budget (naar alle waarschijnlijkheid) overschreden worden. In kwartaal 4 van dit jaar is hier meer duidelijkheid over.
  • Sociaal Domein
    Zoals bekend, zijn er binnen het sociaal domein nog altijd (behoorlijke) risico's. De wijziging woonplaatsbeginsel (jeugdhulp), de inkoop en decentralisatie beschermd wonen, regionale en lokale inkoop, Wmo, jeugdzorg, uitvoering participatiewet en de impact van corona op het sociaal domein blijven risico's met zich meebrengen. De uiteindelijke effecten over 2021 worden met de jaarstukken verwerkt. Zoals het nu aanziet, komen we uit met de beschikbare middelen.

 

Resultaatbestemming

  • Uitvoering amendement € 600.000 bestemming jaarrekening 2020.

    Bij de besluitvorming rondom de jaarstukken 2020 is besloten om € 600.000 van het rekeningsaldo toe te voegen aan het budget revitaliseringsfonds.
    Dit betreft in onze boekhouding het budget revitaliseringsfonds wonen. Daar staat voor dit jaar regulier reeds € 200.000 geraamd (beschikbaar voor het oplossen van knelpunten voor de woningbouw).
    Sinds de besluitvorming is er daarom dit jaar € 600.000 extra beschikbaar voor het oplossen van deze knelpunten. Het regulier geraamde bedrag ad. € 200.000 zal worden ingezet ter dekking voor de versnelling van de woningbouw (zoals aangegeven in de voorjaarsnota).
    De verwachting is dat we de beschikbare extra € 600.000 dit boekjaar niet (volledig) gaan uitgeven. Wij stellen daarom voor om de gelden eind van het boekjaar te storten in een nieuwe bestemmingsreserve "revitaliseringsfonds wonen". Ook eventuele overschotten in toekomstige jaren binnen het genoemde revitaliseringsbudget wonen kunnen hier aan toegevoegd worden, zodat de middelen beschikbaar blijven voor toekomstige uitgaven binnen dit doel.

  • Stimulering sportverenigingen
    We verwachten in 2021 een bedrag over te houden op de verenigingssubsidies Welzijn, Cultuur en Sport, ca. € 50.000. Afgelopen jaren zijn deze restanten toegevoegd aan de reserve toekomstbestendigheid verenigingen. De gemeenteraad wil nog graag met de verenigingen in gesprek om hier meer duiding aan te geven. Momenteel lopen er toekomstbestendigheidsgesprekken en onderzoeken rondom de voetbalclubs in Ulft en omstreken. Voorstel is om met de jaarstukken dit bedrag opnieuw te reserveren en hier met de verenigingen een ontwikkeling naar de toekomst door te maken.
  • Impulsprogramma economie
    Er zijn volop voorbereidingen in gang gezet voor het verkennen van de mogelijkheden naar het opzetten van een groene waterstofproductieketen waarbij wij als gemeente een faciliterende en aanjagende rol zullen spelen. De verwachting is dat we dit jaar de eerste uitgaven doen, maar het gehele budget niet nodig hebben. Voorstel is om met de jaarstukken het resterende exploitatiebudget door te schuiven naar 2022.

Begrotingswijziging

Pgr Begrotingswijziging Saldo
1 De gemeente waar het goed wonen is 135
2 Een leefbare gemeente -1.233
3 De werkende gemeente -
4 De dienstverlenende gemeente 234
5 Bedrijfsvoering/ overhead 840
Saldo begrotingswijzigingen -24