Programma 3: De werkende gemeente

Waarom en waartoe

In de gemeente Oude IJsselstreek werken mensen hard en blijven onze inwoners, zowel jong als oud, (bij)leren en genieten daarnaast van hun vrije tijd. De economie is essentieel voor de leefbaarheid van nu en de toekomst. Deze draait nu goed. Dat willen we graag zo houden, maar ook verder versterken  zodat de economie robuust, wendbaar en toekomstbestendig is. Dat doen we vooral niet alleen, maar samen. Want samen sta je sterker, dat weten we als geen ander. Samen met onze bedrijven, onderwijsinstellingen, maatschappelijke partners maar ook samen met andere gemeenten binnen en buiten Nederland. Om hier invulling aan te geven zijn drie bestuurlijke opgaven geformuleerd.

  • Een leven lang leren
  • Een bloeiende economie biedt kansen voor inwoners en bedrijven
  • Over onze grenzen heen kijken.

Onze gemeente kenmerkt zich door een clustering van de innovatieve maakindustrie, met kleine specialistische MKB-bedrijven en bedrijven die zelfs wereldspelers zijn. Daarom willen we het economisch ecosysteem/ economisch milieu zo gezond, sterk, en fit mogelijk houden. Dat betekent dat we zorgen voor voldoende toekomstbestendige bedrijventerreinen, vitale winkelkernen en toegankelijk en beschikbaar onderwijs in alle niveaus en voor alle leeftijden.

Bijdrage aan opgaven

De grootste uitdagingen in het ‘economische domein’ zijn verwoord in drie bestuurlijke opgaven, het hart van dit programma. Met het aanpakken van deze opgaven reageren we op de grootste ontwikkelingen en uitdagingen die op ons af komen. De grootste uitdagingen zien we nu in een goede aansluiting tussen onderwijs en de arbeidsmarkt, maar ook in het voorbereiden op economische schommelingen,zodat werkgevers, werknemers en de overheid samen toekomstbestendige afspraken maken.

Een leven lang leren

Leren en blijven leren is essentieel voor de (blijvende)aansluiting van werknemers op de arbeidsmarkt. Maar wellicht nog belangrijker: het draagt bij aan een veelbelovend en gelukkig leven voor alle inwoners. Door nieuwe vaardigheden en kennis op te blijven doen kan iedereen blijven meedoen, inzetbaar blijven en daarmee zingeving aan het leven geven. We zien een risico in het beschikbare personeel op het gebied van techniek en zorg. We gaan onderzoeken wat de mogelijkheden van de gemeente zijn om de wendbaarheid van de arbeidsmarkt samen met werkgevers en onderwijsinstellingen te vergroten. Die samenwerking leidt hopelijk tot het actiever realiseren van gezamenlijke doelen, en het besef van gezamenlijke verantwoordelijkheden om iedereen mee te kunnen laten doen aan de samenleving. Uiteraard nemen we onze eigen verantwoordelijkheden serieus en zorgen we voor de uitvoering van het IHP (Integraal Huisvestingsplan).

Een bloeiende economie biedt kansen voor inwoners en bedrijven

We willen optimale omstandigheden organiseren voor bedrijven. Dat doen we door te blijven investeren in de kwaliteit van bedrijventerreinen en winkelkernen. Waar nodig actualiseren we bestemmingsplannen. We zetten ondernemersfondsen op waar interesse is. En per bedrijventerrein komen we met een actieplan voor revitalisering en/of parkmanagement. We nemen het initiatief om onze kernen vitaal te houden en hopen hiermee leegstand in economisch vastgoed te verminderen. Hierdoor wordt de economie robuuster en toekomstbestendiger.

Toerisme is een belangrijk onderdeel van economie. Het zorgt voor ongeveer 5% van de werkgelegenheid. En het draagt bij aan de charme van de gemeente en regio en aan mogelijkheden van onze inwoners om te recreëren.

 Over onze grenzen heen kijken

Samen sta je sterker. De opgaven en uitdagingen waar we voor staan zijn te groot om alleen op te pakken. Samenwerking biedt kansen en mogelijkheden die je alleen niet ziet of krijgt. Maar ook om onze eigen ambities te realiseren is samenwerking vaak een voorwaarde. Samenwerken is dus een belangrijke opgave. De resultaten hiervan communiceren ook. Daarom willen we actief bijdragen aan de realisatie van Achterhoek Visie 2030, samen met de gemeente Doetinchem en Montferland mogelijke samenwerking met de Regio Rijn-Waal verkennen en versterken, en onze inwoners op de hoogte brengen en houden van wat alle vormen van samenwerking ons brengt. Daarnaast organiseren we de activiteiten die op de uitvoeringsagenda van de werkgroep IJzeren Ring (Ring van Europese IJzersteden) staan.

*3.2: Een leven lang leren

Waarom?

Een mens ontwikkelt zich zijn hele leven lang. Door die ontwikkeling leren mensen vaardigheden en eigenschappen, waardoor zij zichzelf kunnen redden in de samenleving.
De maatschappij verandert voortdurend. De combinatie met razendsnelle technologische ontwikkelingen maakt ook dat mensen moeten blijven leren om aansluiting te behouden. Dat moet iedereen in principe zelf doen, maar gelukkig kunnen anderen daar soms bij helpen. Veel nieuwe dingen leer je op school of tijdens je werk. Overheid, Onderwijs en Ondernemers hebben daarom samen de verantwoordelijkheid om inwoners te helpen leren.

Onderwijs
Aanbod voldoende scholen en soorten opleidingen die aansluiten bij de behoeften en capaciteiten van onze inwoners.

Onderwijsinstellingen zijn in eerste instantie verantwoordelijk voor het geven van onderwijs. Daarnaast bieden zij ondersteuning bij incidentele hulpvragen van kinderen en hun ouders. Vanuit Passend Onderwijs is het de bedoeling dat kinderen zo thuisnabij mogelijk onderwijs kunnen genieten. Scholen moeten daartoe onderling afspraken maken, en er samen voor zorgen dat kinderen met aanvullende behoeften zo goed mogelijk worden geholpen. Zo moet iedereen in staat zijn om een startkwalificatie te behalen.

Overheid – Sociaal Domein
Preventieve actie gericht op het voorkomen van schooluitval, of terugval naar een uitkering vanuit arbeid. In samenwerking met onderwijs, en als aanvulling op het reguliere ondersteuningsaanbod vanuit scholen kan de gemeente extra ondersteuning bieden om te voorkomen dat kinderen uitvallen uit het onderwijssysteem. Bijvoorbeeld door Onderwijs Achterstanden Beleid, leerlingenvervoer, bestrijding van laaggeletterdheid, of algemene versterking van het basisniveau.

Ondernemers – Arbeidsmarkt
Bevorderen van de kwalificaties van het eigen personeel en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Daarbij zorgen voor de wendbaarheid van het arbeidspotentieel. Goed om in gedachten te houden is dat de gemeente natuurlijk ook een werkgever is, en dus ook moet kijken naar goed werkgeverschap en het ontwikkelen van haar personeel.

Werkgevers kunnen hun personeel cursussen aanbieden, om kennis op te doen en competenties te ontwikkelen. Door het voeren van strategisch personeelsbeleid kunnen ondernemers planmatig omgaan met noodzakelijk personeel. Daarnaast kunnen werkgevers, in samenwerking met de lokale overheid ook aandacht geven aan de persoonlijke omstandigheden van werknemers, zodat deze daar niet door worden belemmerd.

Samenwerking
Verschillende denkbare acties bevinden zich op het snijvlak van deze drie thema’s en vragen automatisch om samenwerking van de partners. Welke rol vullen de verschillende partners dan in, per aan te pakken onderwerp? Wat mogen wij van elkaar verwachten? Hierover moeten nog nadere afspraken worden gemaakt met betrokkenen, en daarom doen we hier in 2020 onderzoek naar.

Conclusie
Niet voor niets heeft de coalitie de Opgave ‘Een Leven Lang Leren’ benoemd als belangrijk thema voor de komende jaren. In een voortdurend veranderende en dynamische samenleving is het ongelofelijk belangrijk om je te blijven ontwikkelen. En daar willen we als gemeente ons steentje aan bijdragen!

Waar gaan we naartoe?

-3.2.1: In 2020 komen we tot een brede visie, beleid en samenwerking op het gebied van onderwijs.

Onze kinderen verdienen het beste onderwijs en goede zorg dichtbij huis. De faciliteiten op het gebied van onderwijs en educatie moeten actueel en dekkend te zijn. Scholen fungeren steeds meer als centrum van afstemming tussen onderwijs, welzijn en zorg bij de vroegsignalering en preventieve aanpak. Deze ontwikkelingen maken het noodzakelijk om een breed gedragen visie op het gebied van onderwijs en educatie op te stellen als kader voor ons huidige handelen en richting gevend voor de toekomst.

Wat gaan we doen?

-3.2.2: Onderwijshuisvesting .

De gemeente en de schoolbesturen bieden voor alle leerlingen een passende onderwijsplek, zoveel mogelijk dichtbij huis. De onderwijshuisvesting is adequaat en duurzaam om ook in de toekomst de nodige diversiteit en kwaliteit van het onderwijs te kunnen bieden. Door het bouwen van kindcentra realiseren we, fysiek, de gewenste samenhang en afstemming tussen kinderopvang, jeugdzorg e.d.

Wat gaan we doen?

*3.3: Bloeiende economie

Waarom?

We creëren banen voor inwoners en personeel voor bedrijven
Door voldoende ontwikkelruimte te bieden op bedrijventerreinen creëren we banen voor inwoners en personeel van bedrijven. Want ongeveer de helft van onze werkgelegenheid is gehuisvest op bedrijventerreinen. We bieden daarmee een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor bedrijven.

Met een bloeiende economie zijn wij een aantrekkelijke gemeente. 
Een bloeiende economie is een belangrijke voorwaarde om hier te wonen, werken, leren en recreëren. Een bloeiende economie biedt immers werkgelegenheid voor onze inwoners en daarmee inkomsten en zingeving. Het draagt bij aan voorzieningen en de leefbaarheid in dorpen.

Kansen liggen bij nieuwe vormen economie en samenhang tussen economische sectoren.
Bedrijven specialiseren zich en werken in toenemende mate samen om met elkaar hoogwaardige en innovatieve producten te maken. Door dit als gemeente voor bedrijven mogelijk te maken en onderwijs hier zo goed mogelijk op aan te laten sluiten, zorgen we voor werkgelegenheid, duurzaamheid en voorspoed.

 

Werkgelegenheid en banen kunnen als volgt inzichtelijk worden gemaakt:

1. Werkgelegenheidsgroei 2017 - 2018 per gemeente

Bron: Provinciale Werkgelegenheidsenquete Gelderland 2018

 

2. Banen per SBI sectie (Standaard Bedrijfsindeling)

Bron: Provincie Gelderland Bureau Economisch Onderzoek / Provinciale Werkgelegenheidsenquete Gelderland / Lisa

 

3. Aandeel HTSM*-Banen op totale werkgelegenheid op bedrijventerreinen (per gemeente)

Bron: LISA in Beeld

Waar gaan we naartoe?

-3.3.1: Zorgen voor goede bedrijventerreinen.

Wij zorgen voor goede bedrijventerreinen zodat bedrijven zich hier kunnen vestigen en/of kunnen groeien. Om bestaande bedrijventerreinen vitaal te houden werken we een projectaanpakdocument "toekomstbestendige bedrijventerreinen". We zetten vol in op de realisatie van Hofskamp-Oost III.

 

De ontwikkeling van bedrijven en bedrijventerreinen is als volgt:

4. Gevestigde bedrijven in Oude IJsselstreek

Bron: CBS

 

5. Uitgifte bedrijventerreinen gemeente Oude IJsselstreek

Bron: Provincie Gelderland, IBIS, peildatum 1-9-2018

Wat gaan we doen?

-3.3.2: Afspraken per kern over ondernemerschap.

We maken afspraken per kern over ondernemerschap onder andere met het project Ondernemers aan Zet. Daarmee werken we niet alleen met ondernemers en betrokken partijen van buiten naar binnen, maar zorgen we ook voor een versterking van de detailhandelsstructuur en een vitale gemeente.

Wat gaan we doen?

-3.3.3: Versterken van de toeristische sector.

De toeristische sector biedt werkgelegenheid en zorgt voor een aantrekkelijke recreatieve gemeente voor zowel onze inwoners, als bezoekers aan onze gemeente. Daarom zetten we in op het versterken van de toeristische sector.

Wat gaan we doen?

-3.3.4: Vergroten van de wendbaarheid van de economie en behoud werkzekerheid.

De economie is onderhevig aan schommelingen. We hebben op dit moment te maken met een hoogconjunctuur. We willen de wendbaarheid van de economie vergroten en werkgelegenheid behouden in tijden van economische laagconjunctuur. Daarvoor verkennen we samen met werkgevers en onderwijsinstellingen scenario's zodat we een economisch vitale gemeente blijven.

Wat gaan we doen?

*3.4: Over onze grenzen heen kijken

Waarom?

Om onze ambities te realiseren is regionale en internationale samenwerking belangrijk. Demografische ontwikkelingen leiden tot opgaven en vraagstukken die zich niet beperken tot de gemeente- en landsgrenzen.
Regionale en internationale samenwerking biedt kansen op economisch en cultureel gebied en op de onderwijs- en arbeidsmarkt. We maken onszelf en de regio sterker. Samen sta je sterker, heb je meer geld en meer invloed.

Waar gaan we naartoe?

-3.4.1: Intensievere samenwerking met Duitse buurgemeenten op verschillende beleidsvelden.

Regionale en internationale samenwerking is belangrijk om vraagstukken op te kunnen lossen. Demografische ontwikkelingen leiden tot opgaven en vraagstukken die zich niet beperken tot de gemeente- en landsgrenzen. Om onze ambities te realiseren is samenwerking belangrijk. Regionale en internationale samenwerking biedt kansen op economisch en cultureel gebied en op de onderwijs- en arbeidsmarkt. We maken onszelf en de regio sterken. Samen sta je sterken, heb je meer geld en meer invloed.

Wat gaan we doen?

-3.4.2: We hebben een intensieve samenwerking tussen ondernemers, maatschappelijke organisaties en overheid binnen de achterhoek.

Vanwege demografische en economische opgaven werken overheden, ondernemers en maatschappelijke organisaties al jaren samen in de Achterhoek (we noemen dat ook wel 'triple helix' of de 3 O's). Ook onze gemeente participeert daarin. De samenwerking is in 2018 geïntensiveerd door het inrichten van een nieuwe samenwerkingsstructuur met een Achterhoek Board, Achterhoek Thematafels en Achterhoek Raad. Aan de basis van deze doorontwikkelde samenwerking ligt het document Visie Achterhoek 2030. Met deze visie richten wij ons met de 3 O's de komende jaren op de pijlers Smart Economy, Smart Living en Smart Governance.

 

Wat gaan we doen?

Wat kost het?

Beleidsmatige ontwikkelingen.

Hierna staan de belangrijkste afwijkingen voor het jaar 2020 toegelicht.

LASTEN

Regionale samenwerking                                                               25.000 V
Betreft een halvering van het initiatievenbudget voor regionale samenwerking. Dit betekent wel minder initiatieven ondersteunen.

Cultureel vastgoed                                                                            51.000 V
Verkoop van cultureel vastgoed levert een jaarlijkse kostenbesparing op van € 51.000.

Almende                                                                                                 272.000 V
Er lijkt interesse voor de gebouwen Wesenthorst en Bluemers. Mogelijk dat deze (deels) hergebruikt gaan worden. Daardoor kunnen de begrote incidentele sloop- en herinrichtingskosten vooralsnog vervallen. Daarnaast is er voor 2020 een incidenteel voordeel in de kapitaallasten.

 

Autonome ontwikkelingen.

Het grootste deel van de autonome afwijkingen betreffen de afwijkingen in de kapitaallasten en doorbelasting. Deze worden niet meer apart benoemd.

Wat zijn onze reguliere taken in dit programma.