Programma 1: De gemeente waar het goed wonen is

Speerpunt 1: Vergroening en verduurzaming van onze kernen, werklocaties en gebieden

Verbinding in opgaven
-Duurzaamheid geeft nieuwe energie
-Flexibel wonen op maat
-Een bloeiende economie
-Een visie op onze omgeving
-Meedoen aan onze samenleving
      
Onze opgave om energieneutraal te worden blijft onverminderd van kracht. De huidige crisis biedt juist nu extra kansen op het gebied van vergroening en verduurzaming. We raken ons iets bewuster van het effect van ons handelen op onze omgeving (er is bijvoorbeeld minder verkeer, minder uitstoot, minder lawaai). We zijn ons er bewuster van hoe mooi en bijzonder onze directe omgeving is. We zijn binnen 5 minuten buiten, we wonen in kleine kernen, we hebben veel ruimte om ons heen. Om dit te behouden en te versterken moeten we steviger investeren in energieneutraal worden, maar ook in het versterken van ons groen en woontevredenheid. Dit kunnen we alleen in samenwerking en samenhang met onze partners. Door de maatregelen in samenhang te zien, integreren we zowel verschillende opgaven uit het coalitieprogramma met elkaar en kunnen we ook een betere afweging maken vanuit de verschillende dimensies van de brede welvaart.

Prognose benodigde middelen
Om uitvoering te geven aan dit speerpunt met onderstaande maatregelen, verwachten we globaal in 2021 ruim € 500.000 aan exploitatiekosten nodig te hebben. De prognose voor de volgende jaren loopt van ruim € 380.000, aflopend naar € 300.000.

Maatregelen

  • Transitievisie warmte en wijkuitvoeringsplannen
    In de Achterhoek hebben we al in 2009 in het Akkoord van Groenlo gesignaleerd dat de overstap van fossiele energie naar duurzame energiebronnen belangrijk is; voor het klimaat en de toekomst van onze kinderen. We zien hierin echter ook duidelijk economische kansen voor de regio.

    Eén van de opgaven uit het Klimaatakkoord is om van het aardgas af te gaan. We hebben tot 2050 de tijd, maar om daar te komen, moeten we nu aan de slag met deze warmtetransitie. De gemeenteraden moeten van het Rijk vóór eind 2021 een Transitievisie Warmte vaststellen (TVW). In de Transitievisie Warmte staat, onderbouwd, wanneer welke wijk van het gas afgaat. Naast de Transitievisie Warmte moeten we de komende jaren per wijk wijkuitvoeringsplannen maken.
    Hierin wordt samen met bewoners per wijk bepaald welke alternatieve warmtebron geschikt is. De wijkuitvoeringsplannen kunnen we breder insteken door ook andere dimensies mee te nemen als woontevredenheid, maatschappelijke betrokkenheid en werkgelegenheid.

    Samen met onder andere Wonion trekken we op in de Wijk van de Toekomst in Varsseveld. Daarnaast zien we de trend dat er steeds meer vanuit de lokale samenleving geïnvesteerd wordt in coöperatieve vormen om duurzaam opgewekte energie te realiseren (bijvoorbeeld via crowdfunding). Deze initiatieven zien we als één van de belangrijkste antwoorden om de opgave te realiseren en willen we dan ook waar nodig en mogelijk ondersteunen. Door meer lokaal met de samenleving op te pakken, benutten we kansen.

  • Stimuleren woningbouw
    Met het stimuleren van de woningbouw dragen we bij aan de versterking van verschillende dimensies als woontevredenheid, milieu, werk en subjectief welzijn. We zien juist nu kansen om meer woningen te bouwen voor starters en senioren. Hierbij kijken we ook naar onze eigen locaties. We zijn in 2020 al gestart met voorbereidingen op verschillende locaties. De kosten gaan voor de baten uit. We zullen voorbereidingskredieten beschikbaar moeten stellen, die vervolgens kunnen worden gedekt uit de inkomsten uit grondverkoop. Hier zit uiteraard wel een (klein) risico aan, mochten de inkomsten tegenvallen.

  • Actieplan bomen erbij, laanbomenbeheer en ecologisch bermbeheer
    Bomen zijn belangrijk voor een plattelandsgemeente als Oude IJsselstreek. Op dit moment wordt gewerkt aan de ‘visie op landschap, natuur en groene kernen’ maar ook aan het ‘actieplan bomen erbij’ (motie raad november 2019) en het nieuwe boombeheerplan. Met het actieplan realiseren we het planten van meer bomen voor en samen met onze inwoners. Het uitvoeren van een planmatig en cyclisch bomenbeheer zorgt vervolgens voor een duurzaam, veilig en gezond bomenbestand.
    Vanuit de visie is tevens ecologisch bermbeheer als belangrijk speerpunt benoemd. Dit vraagt om een andere manier van beheer en uitvoeren van bermbeheer.

    Hierin ligt een verbinding met vitaal platteland (milieu, werk), lokale ondernemers en de Oude IJsselstreek BV (werk en inkomen). Financieel kijken we ook naar de mogelijkheden met de Provincie, die ook meer bomen wil planten en leggen we verbinding met Staatsbosbeheer.

  • Vervanging speeltoestellen
    Speelruimte daagt uit tot ontmoeting en draagt daardoor bij aan de ontwikkeling van kinderen door sociale contacten en beweging. Kinderen spelen te weinig buiten. Met speelruimte kunnen we dit laagdrempelig en dichtbij stimuleren. En met effect op meerdere terreinen, als sociale binding, gezondheid, woontevredenheid en maatschappelijke betrokkenheid. Om speelruimte te behouden is het van belang hier investeringsruimte voor vrij te maken. Daarbij denken we na over de toekomstbestendigheid en manier waarop we speelruimte behouden en creëren.

  • Uitvoering visie op landschap
    In het najaar van 2020, vertraagd door corona maatregelen, wordt de visie op landschap, natuur en groene kernen vastgesteld door de gemeenteraad. De uitvoering van deze visie gaat daarna van start met meerdere acties om inwoners in de kernen te helpen met vergroenen en grondeigenaren te informeren over de mogelijkheden voor vergroening.

  • Vitaal platteland, aanspreekpunt agrariërs
    Al vele jaren zien we het aantal agrarische bedrijven afnemen en de blijvers qua omvang groeien. Ongeveer 80% van het oppervlak in het buitengebied kent een agrarisch gebruik. Een belangrijke sector die in beweging is heeft invloed op de uitstraling en vitaliteit van ons buitengebied. Door deel te nemen aan het regiodealproject faciliteren we (voormalige) landbouwers in hun wens om hun bedrijfsvoering toekomstbestendig in te richten, de bedrijfsvoering eventueel te verbreden of om op een verantwoorde wijze te kunnen stoppen. Dit past binnen de “Rode loper-aanpak” die we ook voor andere sectoren als de maakindustrie en toeristische ondernemers hanteren. Ook ligt er verbinding met meerdere ontwikkelingen: actieplan bomen erbij (ruilverkaveling), circulaire economie, milieu (onder andere stikstofproblematiek) en het versterken van de kwaliteit en vitaliteit van het buitengebied.

  • Co-financiering leaderprojecten platteland
    In onze begroting is geen specifiek geld beschikbaar gesteld voor Leaderprojecten. Als er een goed plan is, vinden we binnen de bestaande middelen het geld ervoor. We kunnen en willen zelf een afweging maken of een bijdrage gerechtvaardigd is. Dit lukt prima voor projecten die lokaal of beperkt grensoverstijgend zijn. Voor grotere gemeenteoverstijgende projecten is het moeilijk financiering vinden terwijl deze projecten zeker ook sympathie hadden, bijdragen aan de ontwikkeling van het platteland en er bereidheid was deze projecten te co-financieren.