Aanbieding

Aanbieding

Voor u ligt de eerste begroting van dit college.

Een realistische begroting, met voldoende mogelijkheden om te investeren in onze samenleving. En zo samen te bouwen aan onze toekomst.

Wij zijn in mei van dit jaar als nieuw college enthousiast aan de slag gegaan met het coalitieprogramma “Met lef samen bouwen aan onze toekomst”. We hebben zaken opgepakt en eerste belangrijke stappen gezet om de ambities waar te maken. Onder meer op het gebied van economie en onderwijs, inclusie, het opstellen van de toekomstvisie en regionale en grensoverschrijdende samenwerking.

Samen, slagvaardig en midden in de samenleving. Daar staan wij als college voor.

Het coalitieprogramma “Met lef samen bouwen aan onze toekomst”, de Voorjaarsnota en de gezamenlijke reactie van de gemeenteraad op de Voorjaarsnota, vormen de basis voor deze begroting. In deze eerste begroting krijgen de plannen uit het coalitieprogramma handen en voeten en zijn ze financieel door vertaald. Zo willen we het komende jaar volop inzetten op het stimuleren van de economie, duurzaamheid, huisvesting van scholen, plattelandsontwikkeling en in maatregelen om het woningaanbod beter aan te laten sluiten op de vraag. De uitdaging voor de komende jaren ligt niet in het bereiken van veel verschillende opgaven afzonderlijk, maar juist de opgaven in samenhang met elkaar uitvoeren.

We komen alleen verder als we met lef denken in mogelijkheden, samenwerken en werken in samenhang. Uiteraard gaan we stevig aan de slag om de tekorten in het sociaal domein, samen met de raad, weer om te buigen. Zodat we voor de komende jaren een sluitende en solide begroting blijven houden.

Naast deze papieren versie, hebben we ook een online begroting “oude-ijsselstreek.onlinebegroting.nl”.
Met het bereiken van onze ambities zorgen we ervoor dat Oude IJsselstreek een vooruitstrevende en aantrekkelijke gemeente is, waar inwoners blijven en komen wonen in een omgeving met voldoende ruimte, cultuur en (recreatief) groen. Waar we zorgen dat onze inwoners zich prettig en veilig voelen, uitdagende banen kunnen vinden en daarbij kunnen blijven leren en ontwikkelen. Zodat iedereen mee kan (blijven) doen in een gezonde en duurzame leefomgeving.

 

Wat willen we bereiken aan de hand van opgaven?

     Meedoen aan onze samenleving
Alleen met een stevige set maatregelen is het mogelijk om de tekorten in het sociaal domein om te buigen. Daar gaan we mee aan de slag. Daarnaast blijven we investeren in succesvolle en nieuwe experimenten. Zo breiden we bijvoorbeeld het schoolmaatschappelijk werk uit. Er komt een multimediaal informatiepunt voor onze partners (zoals maatschappelijke- en zorg- organisaties). Daarbij leren we van pilots en experimenten die al elders plaatsvinden.


    Een leven lang leren
Het onderwijs moet goed aan (blijven) sluiten bij de snelle veranderingen in de maatschappij en technische ontwikkelingen. Samen met het bedrijfsleven en onderwijsinstellingen zoeken we naar nieuwe manieren om vraag en aanbod beter op elkaar aan te sluiten en vacatures in te vullen. De komende jaren maken we huisvestingsplannen met een aantal basisscholen en realiseren we passende huisvesting.

 

    Een bloeiende economie biedt kansen voor inwoners en bedrijven.
Een bloeiende economie is essentieel voor een bloeiende gemeente. We willen dat ondernemers zich graag vestigen in Oude IJsselstreek. Dat doen we door ruimte te geven aan nieuwe vormen van ondernemerschap, te zorgen voor aantrekkelijke bedrijventerreinen en innovatie te stimuleren. Hierbij richten we ons vooral op jongeren, techniek, smart industry, recreatie en toerisme en groei van werkgelegenheid. We ontwikkelen bijvoorbeeld bedrijventerrein Hofskamp Oost III, organiseren IJzerwijs en techniekdagen en gaan aan de slag met het ‘groene loper beleid’.

 

  Over onze grenzen heen kijken
Om onze ambities te realiseren en vraagstukken op te lossen is structurele samenwerking nodig. Regionaal en internationaal, maar ook tussen onderwijs, bedrijfsleven, instellingen en overheid. We maken onderdeel uit van de nieuwe Achterhoekse samenwerking en grensoverschrijdende samenwerkingen zoals de Grenzhoppers en Nl7/D5.


   Duurzaamheid geeft nieuwe energie
Oude IJsselstreek wil, vooruitlopend op de landelijke doelstelling, in 2030 al energieneutraal zijn. We zoeken samen met de raad naar manieren waarop we dit kunnen bereiken. We investeren onder andere in uitbreiding van de duurzaamheidsleningen en een energiefonds. We streven naar een scheiding van 90% van het afval en we kopen zoveel mogelijk circulair in.

    Van buiten naar binnen werken
Als organisatie willen we nog meer zichtbaar aanwezig zijn bij onze inwoners en bedrijven. Waarbij we luisteren naar de meningen en oplossingen die worden aangedragen. We denken mee in mogelijkheden en gaan uit van “Ja mits” in plaats van “Nee, tenzij”. Dit geven we vorm door met pilots in de kernen integraal, wijkgericht aanwezig te zijn. Zodat inwoners gemakkelijk in hun eigen buurt met hun vragen bij de gemeente terecht kunnen.


    Een visie op onze omgeving
Met de nieuwe omgevingswet (vanaf 2021) maken we veel verschillende regels voor ruimtelijke ontwikkeling makkelijker. Bedrijven en inwoners krijgen meer ruimte om met ideeën te komen en deze te realiseren. Om klaar te zijn voor deze nieuwe wet stellen we nu samen met onze inwoners, verenigingen en bedrijven een ambitiedocument op.

 

  Flexibel wonen op maat
Het woningaanbod sluit niet (meer) goed aan bij de vraag. Huizen zijn te duur of zijn niet geschikt. Met bijvoorbeeld flexibele en tijdelijke woonconcepten willen we vraag en aanbod op de woningmarkt beter in balans krijgen. Ook breiden we onze duurzaamheidslening uit. Voor bijvoorbeeld starters of het levensloopbestendig maken van de woning. We houden de regionale afspraken over woningbouw kritisch tegen het licht en zoeken naar mogelijkheden.

 

Met het uitvoeren van deze 8 opgaven, geven wij de komende vier jaar invulling aan onze missie en visie. We blijven werken aan een gemeente waar we met trots leven, wonen, werken, recreëren, studeren, spelen, bouwen en zo gezond mogelijk samenleven. Want Oude IJsselstreek is een uniek stukje Achterhoek wat je moet beleven!

Leeswijzer

Deze begroting is iets anders ingericht dan u gewend bent. In deze begroting vormen de acht opgaven, zoals hierboven beschreven, ‘het hart’ van de begroting.

 

Onze begroting was de afgelopen jaren ingedeeld in vier programma’s, die elk een verschillend domein vertegenwoordigen:

  • 1. De gemeente waar het goed wonen is (fysiek)
  • 2. Een leefbare gemeente (sociaal)
  • 3.De werkende gemeente (economie, onderwijs en samenwerking)
  • 4 De dienstverlenende gemeente (dienstverlening, veilig en schoon)

In het coalitieprogramma zijn acht opgaven benoemd. Deze opgaven staan voor de komende vier jaar centraal. Dit is ook in een werkoverleg in mei jl. met een aantal raadsleden besproken. Daarom vormen deze acht opgaven nu ook ‘het hart’ van deze begroting. De vier programma’s dragen elk vanuit hun eigen domein bij aan meerdere opgaven. Waarmee de samenhang in en tussen de opgaven versterkt.

Onderstaande matrix geeft aan hoe de acht opgaven en vier programma’s met elkaar in verbinding staan. De dikgedrukte kruizen zijn de programma’s die binnen de betreffende opgaven leidend zijn (de meeste verbinding hebben).

We beschrijven in deze begroting eerst de acht opgaven en vervolgens de vier programma’s. Niet alle activiteiten kunnen ondergebracht worden bij de acht opgaven. De overgebleven activiteiten staan beschreven onder één van de vier programma’s. De beschrijving van de opgaven en de programma’s is op dezelfde wijze opgebouwd. Eerst is beschreven waarom de gemeente deze opgaven behartigt. Vervolgens waartoe deze inspanningen moeten leiden. En tot slot wat (welke activiteiten) de gemeente hiervoor gaat ondernemen. Vanuit onze programmastructuur en om vergelijk met vorig jaar mogelijk te houden, geven we binnen de vier programma's aan wat het mag kosten. Het nieuwe beleid geven we daarnaast ook afzonderlijk onder de opgaven aan.

Financieel perspectief

De tekorten binnen het sociaal domein worden (fors) hoger. Op basis van de huidige cijfers, verwachten we over 2018 een tekort van € 2,8 mln en in 2019 een tekort van bijna € 4,3 mln. Een groot deel kunnen we dekken uit de reserve sociaal domein maar we moeten hiervoor ook onze algemene reserve aanspreken. Onze algemene reserve daalt per saldo € 1,9 miljoen in 2019 en onze leningenportefeuille loopt niet zover terug als verwacht. In plaats van € 110 mln wordt de leningenportefeuille ongeveer € 117 mln in 2022.

We streven ernaar om vanaf 2020 weer uit komen met onze beschikbare budgetten en structureel sluitend te zijn. Dit vraagt om een stevig pakket aan maatregelen om binnen het sociaal domein de tekorten om te buigen. Dit werken we samen met uw raad uit. Als blijkt dat deze set maatregelen niet toereikend is, dan geven we dit aan in de Voorjaarsnota 2020. Deze presenteren we in mei 2019. Waar nodig zullen we hierbij nadere (concernbrede) keuzes aan uw raad voorleggen. Daarmee zullen we vanaf 2020 onze algemene reserve weer verder opbouwen.

De komende jaren ontvangen we meer Algemene Uitkering vanuit het Rijk. De woonlasten stijgen gemiddeld met 2,36%, waarmee we onder de afgesproken maximale 3% stijging blijven.

Een deel van deze extra inkomsten van het Rijk gebruiken we voor nieuw beleid om op een goede manier uitvoering te geven aan onze opgaven. Een deel van de extra inkomsten houden we apart zoals afgesproken in het coalitieprogramma. Daarmee begroten we behoedzaam en zorgen we dat we, als dat nodig is, nieuwe keuzes kunnen maken. Ook bij de investeringen hebben we realistisch gekeken naar wat mogelijk en nodig is. We gaan (conform coalitieprogramma) uit van ongeveer € 14 mln ruimte voor nieuwe investeringen.

Vaststelling

Met de begroting geeft de raad de beleidsinhoudelijke koers aan voor de komende jaren inclusief de autorisatie voor de daarbij benodigde middelen.

Wij stellen u voor om:

  1. de programmabegroting 2019 vast te stellen;
  2. in 2019 het negatief resultaat (door het resterende tekort op het sociaal domein) te dekken uit de algemene reserve. Hiermee onttrekken we uit de algemene reserve € 1,9 mln;
  3. de meerjarenraming 2020-2022 ter kennisgeving aan te nemen.