Meer
Publicatiedatum: 07-10-2019

Inhoud

Aanbieding

 

Voor u ligt de begroting 2020 -2023 met de titel "Samen bouwen". Het tweede jaar waarin we het coalitieprogramma "Met lef samen bouwen aan onze toekomst" uitvoeren.

Samen, slagvaardig en middenin de samenleving. Daar staan wij als college voor.

In 2019 zijn we met lef en enthousiasme verder aan de slag gegaan met de opgaven uit het coalitieprogramma. We zijn trots dat we inmiddels veel zaden hebben geplant, zodat we, ondanks de financiële tegenwind, samen verder kunnen bouwen aan een sterke Oude IJsselstreek waarin wij leven, wonen, wer­ken, recreëren, studeren, spelen, bouwen etc. Dat we volgende stappen kunnen zetten om onze ambities waar te maken. Door samen te bouwen aan nieuwe industrieterreinen, huizen en scholen, maar ook aan duurzaamheid, groen, vitaal platteland, een veilige leefomgeving, extra aandacht voor ondermijning, inclusie en partnership. Waarbij we buiten de gebaande paden durven te gaan. Zoals met de uitvoering van de jeugdzorg of de brede maatschappelijke inbreng bij de invoering van de Omgevingswet. Alles samen met inwoners, ondernemers, partners en natuurlijk met u als raad. En waarbij we in de regionale samenwerking een sterke partner zijn en willen blijven. Eentje met een innovatieve kijk op ontwikkelingen in onze maatschappij. We blijven in gesprek, luisteren en nemen iedereen serieus. Daarin vinden we een persoonlijke benadering belangrijk en staan we voor duidelijke en eerlijke communicatie. Of een inwoner ons nu belt, een brief stuurt, contact met ons zoekt via de website of wanneer we iemand treffen bij onze nieuwe bus.

Binnen het sociaal domein zijn we geconfronteerd met uitdagingen die vragen om innovatieve maatregelen. Daarom zijn we gestart met een kwaliteitsslag in het sociaal domein. Centraal in deze transformatie staan de begrippen normaliseren, voorkomen en innoveren/samenwerken. Met deze beweging sluiten we nog beter aan bij de behoeften van onze inwoners en al die mensen die de zorg verlenen. Dat is ook de reden dat wij bij voorbeeld de toegang tot de jeugdzorg op een andere manier gaan vormgeven en dat wij zijn gestart met het project Meedoen Werkt! Door al deze kwalitatieve stappen te zetten, verwachten wij om vanaf 2022 binnen de beschikbare middelen uit te komen.

Deze ontwikkelingen in het sociaal domein en het grillige verloop van de Algemene Uitkering vanuit het Rijk, maakten van 2019 een spannend jaar. In het voorjaar hebben we een negatief signaal moeten afgeven via de voorjaarsnota. We hebben gezamenlijk met andere gemeenten en de VNG aan de bel getrokken bij de provincie en het rijk. We hebben tevens in de breedte van de begroting gezocht naar bezuinigingen die zo min mogelijk de samenleving raken. Het is ons gelukt om te komen tot een meerjarig sluitende begroting. Dit met een beperkte stijging van de woonlasten (gemiddeld 1,85% in 2020) en met het op peil houden van onze voorziening en kwaliteit van dienstverlening. Daarbij heeft ons geholpen dat bij het rijk er langzaamaan een besef begint te komen dat daar een medeverantwoordelijkheid ligt.

Met kwalitatieve stappen en gerichte impulsen blijven we ook in 2020 bouwen aan de toekomst van Oude IJsselstreek. Blijven we ons inzetten, als partner, binnen de samenleving waar we deel van uit maken.

 

 

 

 

 

 

Wat willen we bereiken aan de hand van de opgaven?

    1. Meedoen aan onze samenleving

We vinden het belangrijk dat iedereen mee kan doen in Oude IJsselstreek, want iedereen doet ertoe. Dat is niet voor iedereen even vanzelfsprekend. In het sociaal domein liggen flinke opgaven die we aanpakken vanuit de inhoudelijke visie om echt te doen wat nodig is. We werken aan de kwaliteitsslag die moet leiden tot anders denken en doen, een betere kwaliteit voor onze inwoners en het terugdringen van de tekorten in het sociaal domein. De weg waarlangs we samen met inwoners en partners (maatschappelijke- en zorgpartijen) verder willen transformeren is gevat in 3 hoofdlijnen: normaliseren, voorkomen en innoveren/samenwerken.

De komende periode bouwen we vanuit deze uitgangspunten verder aan ontwikkelingen als het lokaal team jeugd en het vormgeven van de taken van de participatiewet. Vanuit het versterken van de samenleving gaan we werken aan een meer samenhangend en dekkend voorliggend veld en wordt onder andere een informatiepunt gerealiseerd waarmee bestaande voorzieningen en activiteiten voor zowel inwoners als partners beter vindbaar en toegankelijk worden.

Ofwel: we helpen je aan het werk op een fatsoenlijke en stimulerende manier. Je krijgt hulp met opgroeien zonder dat je als kind of ouder gelijk een stevige stempel krijgt. En als je werkt in de zorg, krijg je van ons je vak terug. Zonder al die protocollenterreur.

 


  2. Een leven lang leren

In een voortdurend veranderende en dynamische samenleving is het ongelofelijk belangrijk om je te blijven ontwikkelen. Daar willen we als gemeente ons steentje aan bijdragen. Dat doen we bijvoorbeeld door preventieve acties gericht op het voorkomen van schooluitval, of terugval naar een uitkering vanuit arbeid. Dat doen we samen met onze ondernemers door het bevorderen van de kwalificaties van personeel en maatschappelijk verantwoord ondernemen. En ook samen met de schoolbesturen primair onderwijs, voortgezet onderwijs en de vakopleidingen zorgen we voor voldoende scholen en soorten opleidingen die aansluiten bij de behoeften en capaciteiten van onze inwoners en de ondernemers om ons economisch ecosysteem te versterken.

 

  3. Een bloeiende economie biedt kansen voor inwoners en bedrijven.

Een bloeiende economie is essentieel voor een bloeiende gemeente. We willen dat ondernemers zich graag vestigen en gevestigd blijven in Oude IJsselstreek. Dat doen we door ruimte te geven aan nieuwe vormen van ondernemerschap, te zorgen voor aantrekkelijke bedrijventerreinen en innovatie te stimuleren. Hierbij richten we ons vooral op jongeren, techniek, smart industry, recreatie en toerisme en groei van werkgelegenheid. We ontwikkelen bijvoorbeeld bedrijventerrein Hofskamp Oost III, organiseren IJzerwijs en techniekdagen. Samen met onze lokale en regionale ondernemers geven we de innovatie start up locatie in het Frank Daamenpand in 2020 verder vorm. En we gaan aan de slag met toerisme en recreatie.

 

  4. Over onze grenzen heen kijken

De gemeente Oude IJsselstreek draagt actief bij aan de samenwerking die we in de Achterhoek hebben ingericht met de Achterhoek Raad, de Board, de thematafels en in het AB van de Regio Achterhoek. Daarin maken we ons sterk voor de kansen die we voor de Achterhoek en onze gemeente willen verzilveren. Dat doen we ook samen met Duitse gemeenten en in Euregio verband, onder meer bij het bevorderen van het zaken doen over de grens. En dat doen we met ons samenwerkingsverband Ring van IJzersteden. Zo maken we onszelf en de regio sterker en aantrekkelijke om te wonen, te werken en te verblijven.


  5. Duurzaamheid geeft nieuwe energie

Oude IJsselstreek wil in 2030 energieneutraal zijn. Dit doen we onder meer door te investeren in uitbreiding van de duurzaamheidsleningen (via de toekomstbestendig wonen leningen) en nodigen we uit tot het maken van plannen voor zon, wind en biomassa. Wij staan daarbij open voor innovaties of innovatieve technieken. Daarnaast richten we ons op een scheiding van 90% van het afval in 2025. Circulariteit wordt onderdeel van ons dagelijks denken en doen voor onze inwoners, ondernemers en agrariërs.


    6. Van buiten naar binnen werken

Op allerlei momenten hebben inwoners contact met de gemeente en wij met hen. We gaan uit van de mogelijkheden en denken mee met onze inwoner. Dit noemen wij werken vanuit de bedoeling. We staan voor snelheid, zorgvuldigheid, luisteren, meedenken, bereikbaar zijn en de juiste toon weten te vinden bij alle vragen, wensen en hulp waarvoor onze inwoners bij ons komen. Waarbij we zichtbaar aanwezig zijn in de samenleving en de dienstverlening verder verbeteren, zoals goed leesbare informatie en verdere digitalisering.

      7. Een visie op onze omgeving
We grijpen de invoering van de Omgevingswet (2021) aan om voor onze inwoners en initiatiefnemers ruimtelijke ontwikkeling te vergemakkelijken. Wij geven meer ruimte voor nieuwe ideeën, en de realisatie daarvan. Wij anticiperen hierbij op ontwikkelingen die wij zien en vertalen die naar de mogelijkheden die onze gemeente biedt. Om op 1 januari 2021 klaar te zijn stellen we eerst samen met onze inwoners, belangengroepen en ondernemers een Toekomstvisie op. Deze vormt een leidraad bij de verdere implementatie van de Omgevingswet. We benutten de mogelijkheden van de Omgevingswet waar de inspanning opweegt tegen de kosten. Hierbij gaan we niet alleen mee met de voorgeschreven verandering, maar brengen we steeds ook verbetering aan.

  8. Flexibel wonen op maat

Het woningaanbod sluit niet (meer) goed aan bij de vraag. Huizen zijn te duur of zijn niet geschikt. In regionaal verband hebben we nieuwe kwalitatieve woningcriteria gemaakt. Hiermee wordt het mogelijk weer te gaan bouwen voor starters en senioren. De juiste woning op de juiste plek. Het aanpakken van leegstaand vastgoed heeft hierbij prioriteit. We onderzoeken ook de concrete vraag naar woningen met ondersteuning en zorg.

 

Met het uitvoeren van deze opgaven, geven wij de komende jaren invulling aan onze missie en visie. We bouwen verder aan een kleurrijke, biodiverse, veilige, inclusieve en duurzame gemeente waar we met trots leven, wonen, werken, recreëren, studeren, spelen, bouwen en zo gezond mogelijk samenleven. Want Oude IJsselstreek is een uniek stukje Achterhoek dat je moet beleven!

 

 

Financieel perspectief

We bieden u een sluitende programmabegroting 2020 -2023 aan. Vanwege de tegenvallende uitgaven bij het rijk en de daardoor lagere algemene uitkering zijn ombuigingen onvermijdelijk. We hebben in de voorbereiding op deze begroting intern naar besparingsmogelijkheden gezocht, waarbij we de voorzieningen in onze gemeente en onze dienstverlening zoveel mogelijk ontzien hebben. Naast deze besparingen is het voor een sluitende begroting noodzakelijk dat de woonlasten gemiddeld met 1,85% toenemen. Deze stijging valt binnen de afspraken in het coalitieprogramma.

 

Sociaal domein
Vanaf het najaar van 2018 hebben wij u nadrukkelijk meegenomen in de financiële ontwikkelingen in het sociaal domein, die niet rooskleurig waren. Bij ongewijzigd beleid zouden wij afstevenen op een structureel tekort van vele miljoenen per jaar. Wij zijn inmiddels een jaar verder. In dat jaar hebben wij allerlei maatregelen getroffen, die uiteindelijk moeten leiden tot een aanzienlijke reductie van de kosten in het sociaal domein. Het doet ons deugd dat wij vanuit een visie toewerken aan een duurzaam betaalbaar sociaal domein, dat in deze begroting zichtbaar wordt.
De tekorten lopen terug van ruim € 2 miljoen in 2020 naar een voordeel vanaf 2022. Uiteraard blijven er reële financiële risico’s die wij hebben meegenomen in de risicoparagraaf.

 


 

Vaststelling
Met de begroting geeft de raad de beleidsinhoudelijke koers aan voor de komende jaren inclusief de autorisatie voor de daarbij benodigde middelen.

Wij stellen u voor om:

  1. De programmabegroting 2020 vast te stellen.
  2. In 2020 het negatief resultaat te dekken uit de algemene reserve. Hiermee onttrekken we uit de algemene reserve incidenteel € 975.000.
  3. De meerjarenraming 2021-2023 voor kennisgeving aan te nemen.