Paragraaf 2.2 Programma 2: Een leefbare gemeente

Door de vergrijzing, een groeiende zorgvraag en krapte op de arbeidsmarkt staat de zorg en daarmee ook de gezondheid steeds meer onder druk. De inzet is gericht op het versterken van positieve gezondheid, preventie en herstelvermogen om inwoners zo vitaal en zelfstandig mogelijk te laten samenleven.

Gezond en Actief Leven
Vanuit het Plan van Aanpak ‘Gezond en Actief Leven Akkoord’ en de lokale gezondheidsagenda ‘Gezonde Kansen in Oude IJsselstreek’ is gewerkt aan het bevorderen van de gezondheid. Via deze voortgangsrapportage is vanuit  de methodiek van ‘tellen en vertellen’ aan de raad inzicht gegeven in de  behaalde resultaten. De vijf ketenaanpakken (Kansrijke Start, Aanpak overgewicht en obesitas jeugd, Gecombineerde Leefstijlinterventie, Welzijn op Recept en Valpreventie) zijn verder geïmplementeerd. Deze aanpakken versterken de samenwerking tussen het medisch en sociaal domein.

Gezonde Jeugd, Gezonde Toekomst
Om ieder kind gelijke kansen op een gezond leven te geven, is de JOGG-aanpak daadwerkelijk van start gegaan via de inzet van een JOGG-regisseur. De focus lag op het creëren van een gezonde leefomgeving, met daarbij extra aandacht voor voeding en scholen. Er zijn diverse activiteiten georganiseerd, zoals de Achterhoekse Waterweek, het Burgemeestersontbijt en het Nationaal Schoolontbijt. Daarnaast is met veel sportclubs het convenant ‘Samen op weg naar een Rookvrije Sport’ ondertekend om stappen te zetten naar meer rookvrije omgevingen voor kinderen.

Versterken van de sociale basis
Samen met het bouwteam (specialistische aanbieders jeugd en Wmo) en partners uit het voorliggende veld is gewerkt aan het versterken van de sociale basis. Er zijn vijf leidende bouwstenen vastgesteld om richting te geven aan de houding en gedrag van professionals om te normaliseren en om inwoners zoveel als mogelijk zelf oplossingen te laten vinden binnen de eigen leefomgeving.

Zorgzame buurten en Samen Sterker Thuis
In Ulft is een pilot gestart met een buurtverbinder om samenredzaamheid en zelfredzaamheid in zorgzame buurten te versterken. De buurtverbinder sluit daarbij aan bij de behoeften én de talenten van inwoners om zo inwoners voor elkaar en voor zichzelf van betekenis te laten zijn. De professionals van Samen Sterker Thuis hebben het domeinoverstijgend werken verder versterkt. Afgelopen jaar zijn 370 inwoners ondersteund. De domeinoverstijgende werkwijze is ook toegelicht tijdens een consultatieronde voor de Tweede Kamer in voorbereiding op de Wet DOS. Deze wet treedt per 1 januari 2026 in werking. Daarnaast is ook Sociaal Werk Oude IJsselstreek aangesloten bij Samen Sterker Thuis. Door het benutten van talenten en onderlinge betrokkenheid van inwoners vindt verdere versterking van de sociale basis plaats om zo zwaardere Wlz- en Wmo-inzet te voorkomen of uit te stellen.

Integraal Zorg Akkoord en regionale samenwerking
Vanuit het Integraal Zorg Akkoord is via het ‘Regioplan De Gezondste Regio Achterhoek’ gewerkt aan de een regionale preventie-infrastructuur. De gemeente Oude IJsselstreek neemt zowel bestuurlijk als ambtelijk actief deel aan deze regionale samenwerking. Bij het thema ‘Mentaal Gezond’ is het transformatieplan ‘Samen en dichtbij bouwen aan mentale gezondheid in de regio’ toegekend. Er is een bedrag van 15,6 miljoen beschikbaar in de Achterhoek en de Liemers voor het versterken van de sociale basis en het vergroten van veerkracht om inwoners minder afhankelijk te laten zijn van de professionele geestelijke gezondheidszorg.

Monitoring en resultaten
De voortgang van de ingezette beweging is gevolgd via Reflexieve Monitoring. Door gezamenlijk te reflecteren op basis van leervragen vindt leren en bijsturing plaats. De gemeenteraad heeft via een werksessie  kennisgemaakt met Reflexieve Monitoring.

Via de gezondheidsmonitoren van de GGD vindt ook monitoring van de voortgang en de resultaten plaats. Uit de meest recente Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen (najaar 2024) blijkt dat 73,8% van de inwoners een (zeer) goede gezondheid ervaart. Dit is een positieve stijging ten opzichte van de vorige meting (2022) en het streefdoel (69,8%) uit de Programmabegroting 2025.

De pilot ter versterking van de samenwerking met Veilig Thuis is geëvalueerd. Op basis van deze evaluatie is gestart met het doorontwikkelen van de samenwerking. Ook zijn diverse casuïstieken geëvalueerd, wat aanvullende inzichten heeft opgeleverd over knelpunten en verbeterpunten in de samenwerking rondom veiligheid. Eén van de verbeteracties is dat er twee medewerkers van Veilig Thuis een dagdeel per week fysiek aanwezig zijn op de locaties van Buurtzorg Jong en het gemeentehuis. Deze medewerkers delen hun kennis en expertise op het gebeid van veiligheid voor onze inwoners van 0 tot 100 jaar. Hierdoor wordt de samenwerking met de lokale toegang versterkt en dit zorgt voor efficiëntere afstemming bij (dreigende) situaties van huiselijk geweld.

Regionaal zijn gesprekken gevoerd tussen gemeentelijke toegangsteams en ketenpartners. Deze gesprekken zijn gericht op het versterken van bestaande samenwerkingen, onder andere door het stimuleren van duo-schappen en het benutten van bestaande kracht en expertise binnen de keten.  Dit in het kader van het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Er wordt gewerkt aan een regionaal uitvoeringsplan, dat als basis dient voor de lokale uitwerking. Dit plan sluit aan op de reeds bestaande initiatieven en samenwerkingsstructuren. 

De lokale zelfscan ‘Werken aan Veiligheid’ is uitgevoerd en brengt in beeld hoe ver we zijn met het realiseren van een sterk Lokaal Team. De zelfscan laat zien dat we al goed op weg zijn maar dat er ook aandachtspunten zijn waarmee wij aan de slag moeten. Bijvoorbeeld het borgen (en inzetten) van kennis en expertise van huiselijk geweld en kindermishandeling in de volle breedte van (alle uitvoerende teams in) het sociaal domein én het vastleggen en naleven van afspraken met samenwerkingspartners.  De uitkomsten van alle zelfscans in de regio worden gebruikt om het regionale uitvoeringsplan verder vorm te geven.

Door de aanstelling van een extra procesregisseur zorg en veiligheid kan de samenwerking bij domeinoverstijgende problematiek beter worden vormgegeven en geborgd.  

De gemeente is gestart met het proactief beoordelen van de individuele inkomenstoeslag en de tegemoetkoming in schoolkosten. In het komende jaar wordt deze werkwijze verder ingevoerd. Dit betekent dat inwoners en ouders die hiervoor in aanmerking komen deze tegemoetkomingen automatisch ontvangen, zonder dat een afzonderlijke aanvraag noodzakelijk is. Met deze aanpak wordt toegewerkt naar een vermindering van de administratieve lasten voor inwoners en een verbetering van de dienstverlening.

Om de kwaliteit en rechtmatigheid van de toekenningen te waarborgen, is gestart met het uitvoeren van steekproeven. Deze steekproeven bieden inzicht in de werking van het proces en vormen een belangrijk instrument voor verdere verfijning en bijsturing. Omdat de uitvoering nog gaande is en nog niet alle toekenningen zijn afgerond, kan op dit moment nog geen volledig en betrouwbaar oordeel worden gegeven over de resultaten.

Daarnaast zijn ook bij de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen stappen gezet richting verdere automatisering. Het doel is om de afhandeling van aanvragen te vereenvoudigen en te versnellen en om, waar mogelijk, toe te groeien naar een proactieve beoordeling. Dit traject is eveneens nog in ontwikkeling, maar vormt een belangrijke stap in de verdere verbetering van een efficiënte en klantgerichte uitvoering. Inwoners zijn aangeschreven voor het aanleveren van gegevens. Voor inwoners die hiervoor toestemming hebben verleend, vindt een toetsing plaats en kan – indien zij voldoen aan de voorwaarden – automatische toekenning worden toegepast.

De invoering van de ‘Participatiewet in balans’ en de invoering van de ‘Wet van school naar duurzaam werk’ zijn afgerond voor zover mogelijk. Deze wijzigingen in de wet zijn vertaald naar onze verordening.

De dienstverlening voor inwoners met een beschut werk indicatie is ingekocht bij Laborijn vanwege hun expertise rondom deze doelgroep. Ook zijn deze inwoners nu in dienst bij gemeente Oude IJsselstreek in plaats van bij de Stoer B.v..

Voor de doelgroep oudkomers zijn er taallessen ingekocht om hen te ondersteunen in hun taalontwikkeling, voor de doelgroep nieuwkomers zijn we de samenwerking aangegaan met Laborijn om een brede dienstverlening te bieden en de ontwikkeling van de nieuwkomers tijdens de inburgering te stimuleren. 

Het aantal inwoners met inkomensondersteuning laat een lichte daling zien ten opzichte van het begin van het jaar, dit tegen de landelijke tendens in die een lichte stijging laat zien.  

De ingezette pilot gericht op werken in de techniek in samenwerking met AT Techniekopleidingen en Jaws b.v. heeft geleid tot de start van 5 inwoners. De trajecten lopen nog en de resultaten hiervan zullen in 2026 bekend worden.

Op dit moment is 70% van de Oekraïners betaald aan het werk. De dienstverlening wordt gecontinueerd.