Paragraaf 2.3 Programma 3: De werkende gemeente

Bedrijventerreinen
In juli 2025 hebben we aan de gemeenteraad een update gegeven over bedrijventerreinen.  
De gemeenteraad heeft het geactualiseerde bestemmingsplan voor De Rieze  vastgesteld (beroepsprocedure loopt nog wel). Er is een lokaal onderzoek gestart naar mogelijkheden voor verdere uitbreiding.
Ondernemers op bedrijventerrein de IJsselweide hebben met ondersteuning van de gemeente een ondernemersvereniging opgezet . Dat zorgt voor een betere samenwerking op het terrein en kan helpen bij het verkrijgen van provinciale subsidies voor het verder toekomstbestendig maken van het terrein. De feitelijke werkzaamheden in de openbare ruimte volgen in 2026, omdat daarover afstemming is geweest met Liander in het kader van het combineren van werkzaamheden. Hofskamp Zuid volgt nà afronding van IJsselweide. In de Programmabegroting 2026 -2029 is dit nu opgenomen voor 2028 en 2029. 
Het waterstofinitiatief in Netterden kan worden ontwikkeld na de toezegging van een rijkssubsidie. We kijken of we vanuit een faciliterende rol het waterstofinitiatief kunnen koppelen aan lokale bedrijven zodat die kunnen verduurzamen. We hebben daarvoor eind 2025 een eerste inventariserende ronde bij lokale bedrijven gemaakt en pakken dat in 2026 verder op.
Fasering van de aanpak van de regionale bedrijventerreinen is wel aan de orde. In West Achterhoekverband is in 2025 hierover nog geen besluit genomen. Voor het VIP is eind 2025 het laatste stuk benodigde grond verworven. Ook is een ingenieursbureau aangesteld om te helpen bij het opstellen van de aanpak voor alle civieltechnische werkzaamheden die nog volgen. 

Compacte, toegankelijke en groene winkelcentra
We zijn aangesloten bij het Kader Klimaatadaptieve Kernen. De onderzoeksfase hiervoor is onlangs afgerond. Als er in 2026 projecten of ingrepen nodig zijn (zoals bijvoorbeeld vervangen van bestrating, rioleringswerkzaamheden, of realisatie van meer parkeerplaatsen) dan sluiten we daarbij aan en hebben we specifiek extra aandacht voor vergroenen. Daarnaast hebben we in 2025 in Ulft samen met de ondernemersvereniging, politie en andere partijen het project Veilig Winkelgebied doorlopen. Resultaten zijn onder andere dat winkelpersoneel trainingen krijgt en er minder afval is.  

Het effect van de in het verleden gevoerde keukentafelgesprekken met agrarische bedrijven is goed te merken. De sector neemt steeds vaker direct of indirect contact op met de accountmanagers. In 2025 hebben meerdere nieuwe bedrijven contact gezocht, en is bij verschillende eerdere contacten follow-up geweest. Deze gesprekken helpen om nauw in contact te blijven met individuele agrariërs. De opgehaalde informatie helpt om toekomstig lokaal beleid voor de agrarische sector vorm te geven. Als gemeente blijven we, waar mogelijk, werken aan het toekomst bestendig maken van de agrarische sector.

In 2025 hebben we twee doorstroomlocaties voor de opvang van statushouders geopend. Hierin wonen voornamelijk alleenreizende mannen. Een aantal van hen is vanuit deze locaties al gehuisvest. Ook zijn enkele statushouders en alle nareizigers in 2025 rechtstreeks vanuit een AZC gehuisvest. Dat betekent dat de wachttijd voor nareizigers tot het moment van huisvesting in 2025 korter dan een half jaar was. Deze snelle huisvesting kan tot stand komen door een goede samenwerking met de woningcorporatie, de inburgeringsregisseurs en vluchtelingenwerk.

We hebben de taakstelling voor 2025 ruim gehaald. Vanwege de niet stuurbare stroom van nareizigers van aan de gemeente gekoppelde jongeren in OWG-gezinnen (opvang jongeren onder de 18) en de huisvesting van bijna alle gekoppelde statushouders in doorstroomlocaties.  

Regionaal werken we mee aan het zoeken naar oplossingen voor een goede spreiding en maatschappelijke begeleiding van statushouders. Hiervoor zijn de eerste stappen al gezet.   

Daarnaast hebben we de opvang van Oekraïense vluchtelingen op niveau gehouden en zijn er plannen gemaakt om twee van de opvanglocaties te verbouwen tot appartementen voor twee tot vier personen. Met een landelijk beleid dat is gericht op terugkeer van Oekraïense asielzoekers is het belangrijk te anticiperen op het beëindigen van de gemeentelijke opvang. Daarom zijn we gestart met een onderzoek naar de toekomstbestendigheid van de opvanglocaties voor Oekraïners. Voor de maatschappelijke begeleiding en de beveiliging op de locaties ligt er een format om dit verder te professionaliseren. In 2025 hebben we gewerkt aan het vroegtijdig signaleren van knelpunten om vervolgens preventief zorg in te zetten. Het doel daarbij is om de zelfstandigheid en zelfredzaamheid van de gehuisveste vluchtelingen te vergroten om zo voor een mogelijk goede integratie te zorgen.   

Het vraagstuk opvang asiel willen we invullen met een Asielzoekersdorp. De gemeenteraad heeft in april 2025 het Koersdocument Vluchtelingen vastgesteld, dat het uitgangspunt is voor de planvorming. 

Marktbenadering waterrecreatie 
Vanuit de ‘visie waterrecreatie’ wordt momenteel onderzocht welk potentieel waterrecreatie op, in en naast de Oude IJssel biedt. Waterrecreatie Nederland heeft het verkennende onderzoek afgerond, onder andere met een 'Werkatelier' en een inloopavond om breed informatie op te halen. Daarmee is in beeld gebracht wat de potentie van waterrecreatie in onze gemeente kan zijn. Dit is vastgelegd in een inspiratiedocument, dat we in  in het tweede kwartaal van 2026 voorleggen aan de gemeenteraad.  

Actualiseren uitvoeringsprogramma recreatie en toerisme 
In 2025 is de regionale Vrije Tijdsagenda vastgesteld, waarbij nu ook Zutphen en Montferland zijn aangesloten. 
Het lokale uitvoeringsprogramma is in 2025 niet geheel gerealiseerd en wordt in 2026 in geactualiseerde vorm opgepakt, waarbij we aansluiten bij de nieuwe regionale agenda.

We hebben wel een aantal mooie activiteiten kunnen realiseren:
De Lekker Lokaal dagen waren met bijna 100 bezoekers helemaal uitverkocht. Tijdens deze drie dagen kun je dineren op een agrarische locatie in de varianten; 'schuif aan tussen het graan', 'proeverij in de wei' en 'diner tussen het vee'.
Daaraan gekoppeld hebben Saxion studenten een Lekker Lokaal fietsroute ontwikkeld, langs 8 locaties met stalletjes met streekproducten. 

Het BloteVoetenpad in Engbergen is vernieuwd en opgeknapt. Er is een extra startplek gerealiseerd bij Kinderboerderij Engbergen, de bebording is vervangen en het pad is duidelijker aangegeven. Ook zijn de houten voetjes vervangen door nieuwe startborden en is het pad zelf verbeterd.

Plaatsen Schabracq meubilair  
We hebben verschillende stalen ornamenten van de kunstenaar Schabracq in ons bezit. Dit kunstzinnige straatmeubilair is op diverse plekken in de gemeente geplaatst om zo onze rijke ijzerhistorie beleefbaar te maken. In juni 2025 is dit project afgerond.

IJzerbiënnale 
In 2025 hebben we partijen gestimuleerd om een nieuw evenement rondom de ijzerhistorie van onze gemeente te organiseren. Hoewel de organisatie van de IJzerbiënnale / VUURfest vanwege organisatorische omstandigheden is afgeschaald, heeft dit wel geresulteerd in de activiteit ‘ijzermaken’.

De Achterhoekse gemeenten hebben het Regionaal Akkoord Cultuur en Erfgoed afgesloten. De gezamenlijk aangestelde kwartiermaker heeft in 2025 een plan van aanpak gemaakt om in 2026 uit te gaan voeren.

In 2025 is het Cultuur- en Erfgoed Programma Achterhoek (CEPA) 2025 – 2027 gestart. De uitvoerende organisaties (DRU IP, Amphion, Boogiewoogie, Culturije, ECAL en Achterhoek Toerisme) organiseerden projecten die bijdragen aan bijvoorbeeld talentontwikkeling, ontmoeting en onderwijs. Voorbeelden zijn het project ‘Kunstnoabers’ (een soort kunstproeverij) dat  samen met Sociaal Werk Oude IJsselstreek in De Huiskamer in Terborg plaats vond, het dialectproject ‘Wiesneus’ (bibliotheek en onze scholen) en het project ‘Kunst door de brievenbus’ voor ouderen die aan huis gekluisterd zijn.

We zijn gestart met de organisatie van De Scholentour. Een rondgang waarbij jongerenwerkers langs middelbare scholen gaan om daar talenten te spotten, workshops te organiseren en jongeren een podium te bieden. Een project dat we hebben kunnen uitvoeren omdat we als Achterhoek sinds januari 2024 officieel een OC&W-Cultuurregio zijn.

In 2020 zijn onze plannen voor de viering van 75 jaar vrijheid uitgesteld vanwege corona. Zodoende hebben we in 2025 deelgenomen aan het Regionaal Programma Vrijheid. We hebben een stimuleringsregeling ‘80 jaar vrijheid’ in het leven geroepen, waarbij we ons speciaal hebben gericht op het bereiken van kinderen en jongeren en waarmee we 19 lokale initiatieven financieel hebben kunnen ondersteunen.

We hebben onze kunstcollectie (in huis en in de opslag) in beeld. Deze is nog niet geactualiseerd en gearchiveerd en nog niet toegankelijk voor onze inwoners. We hebben een expositieruimte in ons gemeentehuis bruikbaar gemaakt voor lokale makers. We hebben twee keer een expositie georganiseerd van een lokale fotoclub, o.a. een serie portretten van veteranen in het kader van 80 jaar vrijheid.

Het project circulaire kunst is bijna afgerond. We hebben dit jaar één luisterbank geplaatst in het Idink-Nibbelinkbos in Sinderen-Silvolde. Het idee van circulaire kunst is om met afvalmateriaal iets nieuws en moois te creëren. In dit geval zijn dat drie luisterbanken, gemaakt van oude kerkbanken uit de Mauritiuskerk in Silvolde. Zo hebben deze kerkbanken een tweede leven gekregen. Op de openbare plek waar de eerste bank is geplaatst, kun je luisteren naar de stilte of naar elkaar, maar ook naar muziek, een goed verhaal of een gedicht van lokale kunstenaars. De plaatsing van de tweede en derde luisterbank volgt in de loop van 2026.

Cultuureducatie is vanaf schooljaar 2025-2026 belegd bij de bibliotheek en daarmee ook de functie van cultuurcoach. De bibliotheek voert hiermee vanaf 2025 het cultuurmenu voor onze basisscholen uit en bemiddelt tussen de vraag van de school en het cultuuraanbod. Zo komen onze kinderen met regelmaat in aanraking met kunst, muziek, theatervoorstellingen en met erfgoed.

Er is een kunstwerk geplaatst tegenover IKC De Wijssel, het Christoffelbeeld. Met de sloop van de oude Christoffelschool in Gendringen, verdween ook het vertrouwde beeld dat jarenlang bij de ingang van de school stond. Op initiatief van inwoners is het beeld verfraaid en eind 2025 herplaatst. Het beeld werd voorzien van afbeeldingen van de drie voorgaande scholen en van een meanderende slinger van corten staal dat verwijst naar de legende van Christoffel.

We hebben decentralisatiemiddelen ontvangen van het Rijk, waarmee we de bibliotheek een impuls hebben gegeven om zich voor te bereiden op de nieuwe brede taak die bibliotheken krijgen. Dit in het kader van de zorgplicht binnen de nieuwe Wsob (Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen).

We hebben De Cultuurprijs Oude IJsselstreek 2025 georganiseerd. De theaterzaal was vol en er was een mooi en afwisselend programma. We hebben 3 prijzen uitgereikt in de 3 categorieën Jongeren, Kunstenaar en Culturele verenigingen. Na een aantal jaren zonder Cultuurprijs in onze gemeente is weer duidelijk geworden hoeveel talent er in onze gemeente aanwezig is en hoe belangrijk het is om dat zichtbaar te maken. Kunstenaars, verenigingen en jonge talenten in onze gemeente zijn weer gezien en geïnspireerd om zich verder te ontwikkelen

Met de inzet van buurtsportcoaches zijn in de gemeente diverse activiteiten georganiseerd die gericht zijn op het stimuleren van bewegen en een gezonde leefstijl voor alle inwoners, zoals diverse sportclinics op basisscholen, naschoolse beweegactiviteiten en wandelactiviteiten voor senioren. Daarnaast is vanuit andere onderdelen van het GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord), ingezet op gezondheidsbevordering, het tegengaan van overgewicht en het bevorderen van preventie. Voorbeelden hiervan zijn; de beweegmakelaar die inwoners koppelt aan beweegactiviteiten en de aanpak JOGG (jongeren op gezond gewicht) waarmee we de omgeving van kinderen gezonder willen maken op de thema's voeding, drinken en bewegen.

De verenigingsondersteuner is actief betrokken bij het VIEP (adviespunt voor alle vragen en uitdagingen voor verenigingen) en fungeert als eerste aanspreekpunt voor sportverenigingen. De focus van de verenigingsondersteuner lag met name op het vergroten van de bekendheid en zichtbaarheid bij de sportverenigingen. Ook zijn er in 2025 grote stappen gezet voor het ontwikkelen van een sport en beweegpark IJsselweide. Op dat park werken de sportverenigingen samen om te komen tot een breed sport- en beweegaanbod waarbij de Sporthal IJsselweide een centrale rol speelt. In 2026 starten we met een sportparkmanager op dit sportpark. 

Het locatieonderzoek voor SV Wisch is uitgevoerd en afgerond. 

In september vond een etappe plaats van de Simac Ladies Tour met finish in Westendorp. Er kwamen veel bezoekers op af. 

Onder leiding van Achterhoek in Beweging is gestart met het opstellen van een wielerstrategie, waarmee eerste contouren zijn geschetst. Doel van deze strategie is om Achterhoek-breed fietsen en wielrennen op de kaart te zetten en te gebruiken als middel om inwoners in beweging te brengen.

De aanpak gelijke onderwijskansen die in 2023 is vastgesteld hebben we ook in 2025 conform planning uitgevoerd. Zo hebben:

1.       we 250 kinderen op basisscholen geholpen met extra taalles;

2.       circa 100 peuters op de kinderopvang gericht extra ondersteuning gekregen om te voorkomen dat zij met een onderwijsachterstand starten op school;

3.       ouders met jonge kinderen wekelijks gebruik kunnen maken van boekjes en babbels: interactieve, begeleide groepsbijeenkomsten op bibliotheekvestigingen om bezig te zijn met taal;

4.       40 gezinnen door de Voorleesexpress thuis ondersteuning gehad van vrijwilligers met het voorlezen. Daarmee stimuleren we het voorlezen en proberen we taalachterstanden te voorkomen en taalvaardigheden te versterken.

We hebben in 2025 samen met de Plakkenberg, de Oersprong en het Almende 1 week de Zomerschool georganiseerd. Zo'n 120 leerlingen hebben hier gebruik van gemaakt. Daarnaast is er een zomerprogramma gehouden in de overige 5 weken, zodat leerlingen met een taalachterstand toch in de zomervakantie in een rijke taalomgeving blijven.

In 2025 hebben we extra aandacht gehad voor de pedagogische basis door een onderwijsconferentie te organiseren. Dit heeft o.a. geleid tot een opvoedtraining voor ouders die Buurtzorg Jong heeft aangeboden en waar diverse ouders gebruik van hebben gemaakt. Daarnaast heeft Yunio netwerken gecreëerd waarbij ouders elkaar kunnen ondersteunen bij de opvoedvragen van hun kinderen. Dit valt onder de noemer #opladers. Het Almende heeft samen met de gemeente een ouderavond georganiseerd om ouders met elkaar in contact te brengen en om informatie te geven over actuele thema’s zoals verslaving, mentale weerbaarheid en veiligheid.

De ouderconsulent is ook in het schooljaar 2025-2026 gecontinueerd. De 6 deelnemende scholen en de betrokken ouders zijn tevreden dat er 1 vast aanspreekpunt is waar ouders met vragen terecht kunnen over bijv. financiële regelingen en formulieren, vrijwilligerswerk en de juiste hulp voor zichzelf of hun kind. Ook organiseerden de ouderconsulenten voor ouders koffieochtenden, themabijeenkomsten en praatcafé’s waardoor de ouders een steviger netwerk ontwikkelen en laagdrempelig met elkaar in contact komen.

In 2025 is in Doetinchem de regionale taalschool voor nieuwkomers gestart. Het is de bedoeling dat de kinderen na 1 jaar (maximaal 2 jaar) instromen op een reguliere basisschool in de eigen gemeente. Diverse kinderen uit onze gemeente maken inmiddels gebruik van de regionale taalschool. 

We hebben geconstateerd dat er mogelijkheden zijn en draagvlak is om in onze gemeente de Rijke Schooldag te organiseren. Vanaf 2026 geven we in een coproductie met partners op het gebied van onderwijs, sport en cultuur hier uitvoering aan. We hebben gekozen voor de kernen Ulft en Terborg, waar de grootste uitdagingen liggen op het gebied van gelijke onderwijskansen.  

We blijven werken aan gelijke onderwijskansen voor iedereen. Dat doen we o.a. door het voorbereiden en realiseren van diverse huisvestingsprojecten. Het Integraal HuisvestingsPlan (IHP) 2023-2039 is daarvoor de basis. Deze is in 2025 opnieuw geactualiseerd en geeft richting aan de volgende ontwikkelingen.

We zijn begonnen met een onderzoek naar nieuwe leerlingprognoses. Hieruit is gebleken dat er sprake is van lichte krimp in het basis- en voortgezet onderwijs. Voor de 0-3-jarigen is juist een groei voorspeld van 8% in de komende tien jaar.

In Gendringen (tranche 0 IHP) zijn de voormalige twee basisscholen De Hoeksteen en De Christoffelschool samengekomen in een nieuw Integraal Kindcentrum (IKC) De Wijssel. Na jaren voorbereiding is het nieuwe IKC gerealiseerd op de locatie van de oude Christoffelschool. Het gebouw voor kinderopvang en basisonderwijs is in september 2025 feestelijk geopend, zodat het nieuwe schooljaar 2025/2026 goed van start is gegaan. 

In Silvolde (tranche 0 IHP) hebben we in 2025 samen met de kinderopvangorganisatie en het schoolbestuur een ambitiedocument opgesteld. Op basis hiervan heeft uw raad de financiële en ruimtelijke kaders vastgesteld voor het IKC. Dit gaat met name om de verwachte kosten en het oppervlakte van het toekomstige IKC. Het schoolbestuur Paraatscholen heeft als bouwheer een voorbereidingskrediet ontvangen. Daarmee gaan zij aan de slag met onder andere de selectie van een ontwerpteam voor het IKC.

In samenspraak met partners en omwonenden is voor het Pastoor Bluemersplein in Silvolde een stedenbouwkundig plan opgesteld en door het college vastgesteld. Er is zowel ruimte voor een IKC als voor een aantal woningen. Het ontwerp omgevingsplan is in december 2025 ter inzage gelegd.

Met een bijdrage vanuit het Rijk via de SUVIS (specifieke uitkering ventilatie in scholen) en het besluit over de gemeentelijke bijdrage zijn de werkzaamheden voor de aanpassingen aan de ventilatie en verduurzaming van het Isala (Almende College in Silvolde) in 2025 gestart. De leerlingen van het Isala maken gedurende deze periode gebruik van de locatie Bluemers. De werkzaamheden dienen medio april 2026 uitgevoerd te zijn.

De financiële middelen voor vervangende bouw van obs De Woelwaters in Ulft zijn in de begroting 2026-2029 beschikbaar gesteld. Daarmee kan goed aangesloten worden op de gewenste ontwikkelingen van Plan Wesenthorst. De eerste gesprekken met het schoolbestuur Paraatscholen en de directie zijn inmiddels gevoerd over de visie van het nieuwe IKC Ulft en de selectie van een kinderopvangorganisatie.

Samen met de huidige gebruikers van de Rietborgh (waaronder basisschool Dynamiek) zijn we in 2025 begonnen met het in kaart brengen van kansen en bedreigingen van Kulturhus De Rietborgh. Hier gaan we in 2026 mee verder en maken we een plan van aanpak voor het Kulturhus.

We blijven de landelijke ontwikkelingen nauwlettend volgen. Er is een nieuwe wet planmatige aanpak onderwijshuisvesting in voorbereiding en dit betekent ook een nieuwe verordening voorzieningen huisvesting onderwijs. We zoeken naar mogelijkheden om meer financiële continuïteit te bieden voor de plannen die in het IHP 2023-2039 zijn opgenomen. Het (Innovatie)Programma Onderwijshuisvesting is één van de mogelijkheden.

Het onderzoek naar de binnensportaccommodaties is afgerond en de resultaten zijn aan uw raad gepresenteerd (april 2025). Het gaat om de toekomstbestendigheid van deze accommodaties voor zowel bewegingsonderwijs als om (recreatieve) sportbeoefening. Door het schoolbestuur Essentius en drie beheerstichtingen van Breedenbroek, Etten en Megchelen is verdiepend onderzoek uitgevoerd. Deze stichtingen treffen nu voorbereidingen om een aanvraag in te dienen voor een investeringsbijdrage voor renovatie/verduurzaming van deze accommodaties. Deze aanvragen zijn inmiddels ook ontvangen en worden eventueel bij de begroting 2027 betrokken.

Ook heeft uw raad een nieuwe Verordening materiele financiële gelijkstelling onderwijs Oude IJsselstreek 2025 vastgesteld. Deze verordening betreft de ‘voorziening haalbaarheidsonderzoek’, de ‘voorziening lokaal bewegingsonderwijs’ en de ‘voorziening vervoer naar gymaccommodaties’.

Eind september 2024 werd de financieel zorgelijke situatie van Stichting DRU Industriepark bekend bij de gemeente. De focus voor het DRU Industriepark is daardoor in 2025 verschoven van doorontwikkeling naar het continueren van het dienstenaanbod en te komen tot een toekomstbestendig DRU Industriepark. In 2025 heeft een onderzoek plaatsgevonden naar de financiële stand van zaken bij genoemde stichting. Dit onderzoek heeft de financiële problematiek bevestigd. Dit was aanleiding om een helpende hand te bieden aan Stichting DRU Industriepark.

Gemeenteraad en college van Oude IJsselstreek hebben uitgebreid nagedacht, gesproken en besloten over de te zetten stappen. 

In vervolg daarop heeft een aantal acties plaatsgevonden. Zo is er bijvoorbeeld een geldleningsovereenkomst gesloten, is het Ouhrlokaal overgedragen aan de gemeente en zijn eind december pandrechten gevestigd op de aandelen die voornoemde stichting houdt in de twee aan haar gelieerde B.V.'s., ter financiële zekerheidsstelling. Ook is er in 2025 samen met Stichting DRU Industriepark gewerkt aan actualisatie van bestaande afspraken. In 2026 richten we ons samen met de stichting op wat er nodig is voor een duurzame en toekomstbestendige bedrijfsvoering. Dit met het oog op continuïteit bij de Stichting en haar bijdrage aan het DRU Industriepark.

Vanuit de 8RHK Ambassadeurs is gestart met een Regio Deal aanvraag onder de noemer TECH.LAND. Met TECH.LAND zet de regio grensoverschrijdend in op het versterken van techniekonderwijs en de aansluiting tussen onderwijs en bedrijfsleven. De gemeente Winterswijk is de leadpartner. De voortzetting van het Internationaal Netwerkburo is hieraan toegevoegd. De overige samenwerkingstrajecten zijn gestaag voortgezet.

Verschillende voor onze gemeente relevante projecten zijn onderdeel van de Regio Deal, zoals de regionale doorfietsroutes en de daarbij horende opwaardering van het hoofdfietsnetwerk en de verbetering van OV-voorzieningen.
Met de partners van de 8RHK Ambassadeurs is gewerkt aan een nieuw gezamenlijk verhaal voor de Achterhoek. Dit verhaal is ontwikkeld in het kader van het Nationaal Programma Vitale Regio’s (voorheen Elke Regio Telt).

De gemeente heeft een constructieve bijdrage geleverd aan de regionale doorontwikkeling (Visie 2050 en governance). Ook hebben we meegewerkt aan de regionale lobby door onder meer deel te nemen aan bestuurlijke netwerkevents in Den Haag (Lentefestival) en Brussel (EWRC).