Programma 3: De werkende gemeente

Wat wilden we bereiken? (doel)

1- Impulsprogramma economie en wonen

De werkgelegenheid en economie in Oude IJsselstreek zijn sterk conjunctureel afhankelijk. We willen die conjuncturele schommelingen afvlakken en de economische dynamiek verhogen. Dat vraagt om een lange termijnaanpak met behoud van de lopende en dagelijkse dienstverlening voor bedrijven zoals verwoord in de rode loper aanpak. Deze aanpak is verwoord in het ‘aanvalsplan conjuncturele schommelingen’ ook wel ‘plan B’ genoemd.

Met een impulsprogramma stimuleren we de economische innovatie en duurzame ontwikkeling specifiek op een aantal sectoren en dagen we het bedrijfsleven uit om juist ook vorm te geven aan de brede welvaart. Met woningbouw genereren we niet alleen economische activiteit en werkgelegenheid, maar zorgen we ook met de juiste woningen voor compacte en leefbare winkelcentra met toekomstbestendige voorzieningen die goed bereikbaar zijn. Zo dragen we als overheid en bedrijfsleven samen bij aan de dimensies ‘woontevredenheid’, ‘werk’ en ‘duurzaamheid’ en maken we de lokale en regionale economie weerbaarder voor schommelingen in laag- en hoogconjunctuur.

G

Het impulsprogramma is opgezet om te kijken naar de rol en inzet van de gemeente in tijden economische neergang. Die neergang kan veroorzaakt worden door een crisis, in 2021 was dat de coronacrisis die duidelijk heeft gemaakt dat de economie sterk afhankelijk is geworden van globale productie- en leveringsketens. Daarmee komt het verdienvermogen onder druk te staan en uiteindelijk ook de brede welvaart. Door als gemeente ondernemend te acteren hebben  we de negatieve impact op de werkgelegenheid geprobeerd weg te nemen én structurele duurzame oplossingen voor de toekomst mogelijk te maken. Zo is besloten een impuls te geven aan de woningbouw om daarmee een boost te geven aan de bouwsector, een belangrijke werkgever binnen onze gemeente maar ook om de gemeente aantrekkelijk te maken voor toekomstige werknemers én werkgevers om zich hier te vestigen. Naast de woningbouwmogelijkheden binnen de kernen zijn 5 uitbreidingslocaties voor woningbouw benoemd, namelijk Varsseveld Noord, Varsseveld West, Terborg Voorbroek, Ulft Biezenakker en Gendringen Lenteleven. Hiervoor heeft de gemeente  voor sommige plekken het voorkeursrecht gevestigd en zijn eigen grondposities ingezet.

Cross-overs tussen sectoren kunnen kansrijk zijn en dat is de reden waarom er gekeken is naar bijvoorbeeld het vitale buitengebied. Zo hebben we meegedaan aan het project Boeren 2.0 waarbij innovatieve en duurzame boeren samen optrekken om lokaal geproduceerd voedsel beter voor het voetlicht van de inwoners en consumenten te brengen. Andere voorbeelden hiervan zijn de samenwerking met Tibach en de WUR in het kader van een innovatieve bestrijding van de Japanse Duizendknoop. Met de start van het regionale WATEA project kijken  we samen met onze inwoners naar de duurzame toekomstige mogelijkheden van hun agrarische of erfgrond. 

Hier geldt ook dat duurzaamheid steeds belangrijker wordt. Het gaat dan niet alleen om congestie of de lening die verstrekt is aan Alliander om het net uit te breiden, maar ook om (productie)processen en innovatie te ontwikkelen. Zo zijn we als gemeente succesvol op het vlak van zon op dak; er is in totaal nu al zo’n 14 hectare zon op dak gerealiseerd. Bovendien zijn we begonnen om met een consortium te kijken naar waterstofmogelijkheden. We willen gezamenlijk met bedrijfsleven en de provincie toewerken naar een Energy Valley en is daarvoor in 2021 alles voorbereid voor een haalbaarheidsstudie en gebiedsanalyse. 

Ook marketing was een van de speerpunten binnen het impulsprogramma. Zoals u wellicht zelf ook gelezen heeft in de krant hebben we samen met professor Gert-Jan Hospers de economische dynamiek en kansen in de gemeente in beeld gebracht via een serie artikelen. Die zijn inmiddels gebundeld tot boekwerk. Op die manier hopen we werknemers en werkgevers aan te trekken, met name ook in relatie tot de ontwikkeling van Het VIP

Omdat we onze werkgevers kwalitatief goede ruimte willen bieden zijn er veel stappen gezet om de realisatie van het VIP verder te brengen en zijn er verschillende scenario’s ontwikkeld om IJsselweide en Hofskamp Zuid toekomstbestendig te maken.



2- Uitvoeringsprogramma toerisme en recreatie

Om de leefbaarheid, werkgelegenheid en de ‘branding’ (merk) van de gemeente te versterken, zetten we in op toerisme en vrijetijdseconomie. Naast het feit dat de sector een belangrijke economische factor is met een werkgelegenheidsaandeel vergelijkbaar met de landbouwsector, draagt de sector vooral ook bij aan de tevredenheid van de inwoners en bezoekers aan ‘gezondheid’, ‘werk en privé’ en ‘subjectief welzijn’.

Daarbij voorzien wij een groei van deze sector en daarmee ook een potentiële groei in werkgelegenheid en inkomen. Ontwikkeling van de sector toerisme en recreatie draagt bovendien bij aan de bekendheid en de waardering van onze regio.
Dit is dus bij uitstek een sector die de brede welvaart kan versterken. We nemen daarom een aantal maatregelen:
• De drie potentiële ontwikkelingen die de sector en het gebied op een hoger plan kunnen tillen worden verder op haalbaarheid onderzocht en zo mogelijk gerealiseerd. Het gaat dan om een DRU-hotel, een depotmuseum en recreatievaart op de Oude IJssel;
• Er komt een meerjarige aanpak per toeristisch kerngebied en per doelgroep. Ook volgt een uitnodigingskader om initiatieven van ondernemers in toerisme en recreatie ruimte te bieden.
• Potentiële cross-overs (naar andere sectoren) worden verkend en benut, zoals naar de landbouw en lokaal geproduceerd voedsel, kunst en cultuur, zorg en gezondheid (bewegen en fietsroutes) en natuur en landschap.

G

Toerisme en recreatie is één van de focuspunten zowel vanuit het economische beleid als het coalitieprogramma. We willen niet alleen de economie daarmee wendbaarder maken, maar ook bijdragen aan de brede welvaart. Het levert immers een bijdrage aan de tevredenheid van de inwoners en bezoekers op de vlakken ‘gezondheid’, ‘werk en privé’ en ‘subjectief welzijn’. 

De raad heeft in 2022 het Landschapspark Oude IJssel vastgesteld. Op basis van 3 pijlers kunnen nu het veelvoud aan kansen in het gebied worden benut. De eerste aanzet tot fiets- en wandelpaden, stranden, havens en wellicht zelfs een wildwaterbaan is gezet. In combinatie met de eerder vastgestelde Beleidsnotitie Toerisme en Recreatie geeft dit richting waarbij een integrale aanpak centraal staat om de toegevoegde waarde aan het gebied te vergroten. We zijn blij dat we voor de majeure onderdelen hierbinnen, zoals de hotel- en museale functie op het DRU-IP een procesregisseur hebben aangesteld zodat dit voortvarend is opgepakt.  

In een vruchtvolle samenwerking met het Saxion is een onderzoek opgeleverd naar bijzondere verblijfsrecreatiemogelijkheden bij het Hoge Venne. We hopen in de eerste helft van 2022 een scenariokeuze te kunnen voorleggen. 

Deze zomer was de gemeente gastheer voor de jaarvergadering van de Ring van Europese IJzersteden, vanwege de coronapandemie is deze digitaal georganiseerd wat een groot succes bleek. In aansluiting daarop is een drieluik aan evenementen georganiseerd waarbij houtskool maken en ijzer smelten in oktober 2021 zijn georganiseerd. 

In het najaar van 2021 is de inrichtingsschets van het gebied Vennebulten gepresenteerd. Deze vormen de basis voor de aanleg van fiets- en wandelroutes en de versterking van natuur- en landschapswaarden. Het aanbod voor de avonturier en rustzoekers, zoals opgenomen in de beleidsvisie R&T wordt hiermee steeds groter. Maar ook het aanbod voor de inzicht- en stijlzoekers is versterkt. We zijn blij te kunnen melden dat de kunstenaar die bekend staat, om het werken met circulaire materialen  de opdracht heeft gekregen om 3 kunstwerken te realiseren binnen het kader circukunst. 

De coronacrisis heeft het nemen van vakantie in eigen land aangejaagd en ook de Achterhoek heeft hiervan geprofiteerd en staat weer scherp op het netvlies van veel mensen van buiten de regio. De inzet op branding en marketing kwam hierbij goed samen. Zo is er in september een instagramroute ontwikkeld, zijn de top 12 bezienswaardigheden van de Oude IJsselstreek zijn in beeld gebracht en ook hebben we de toeristische ondernemers geholpen, onder andere via Stichting Recreatie en Toerisme Oude IJsselstreek, om bijvoorbeeld de hun eigen en de gemeentelijke marketing naar een hoger niveau te tillen. 

 

3- Vitale en toekomstgerichte bedrijventerreinen

Als gemeente faciliteren we belangrijke vestigingsplaatsfactoren voor bedrijven. Zo werken we aan woningbouwplannen (zie ook het impulsprogramma en de doelstellingen binnen programma 1), aan de ontwikkeling van de derde fase van bedrijventerrein Hofskamp Oost (Het Varssevelds Industriepark (Het VIP) en maken we plannen voor revitalisering van bestaande bedrijventerreinen. Het gaat daarbij om duurzaamheid, bereikbaarheid, voorzieningen, wandel- en fietsroutes, groenontwikkeling, tegengaan van hittestress en wateroverlast, samenwerking (parkmanagement) en veiligheid, tegengaan van leegstand en bevorderen van veiligheid. We ondersteunen detaillisten in de uitwerking van plannen om onze winkelgebieden vitaal te houden. En we staan zij aan zij als gaat om de bereikbaarheid van en in onze regio.

Met onze faciliterende en voorwaarde scheppende rol bij de ontwikkeling van bedrijventerreinen dragen we bij aan dimensies als ‘werk’, ‘woontevredenheid’. Maar ook aan ‘gezondheid’, ‘milieu’, ‘veiligheid’ en ‘balans werk en privé’ door de bedrijventerreinen groen en duurzaam vorm te geven en de potentiële en reeds gevestigde ondernemers te verleiden bij te dragen aan sociaaleconomische en duurzaamheidsdoelstellingen van de brede welvaart. Daarmee wordt overheid en bedrijfsleven meer en meer partner bij het versterken van het tevredenheid van de inwoners van onze gemeente en van de Achterhoek.

G

De ontwikkeling van bedrijventerreinen levert een bijdrage aan de brede welvaart. Niet alleen in de zin van ‘werk’ en ‘woontevredenheid’. Maar door het VIP groen en duurzaam in te richten en dat in regels vast te leggen levert het ook een bijdrage aan ‘gezondheid’, ‘milieu’, ‘veiligheid’ en ‘balans werk en privé’.
Voor Het VIP geldt dat we aan de hand van minnelijke verwerving vrijwel alle gronden in bezit hebben zodat we in 2022 daadwerkelijk kunnen starten met de ontwikkeling van het VIP, uiteraard pas nadat het bestemmingsplan met ondergeschikte wijzigingen door de raad in 2022 is vastgesteld en de Raad van State uitspraak heeft gedaan. 
Tegelijkertijd zien we dat op bedrijventerreinen steeds meer aandacht is voor andere vraagstukken, met name op het vlak van duurzaamheid, groen, samenwerking door middel van parkmanagement en klimaatadaptatie. Al deze zaken hebben we integraal meegenomen bij de ontwikkeling van Het VIP. Voor de te revitaliseren bedrijventerreinen IJsselweide en Hofskamp Zuid is de eerste succesvolle bijeenkomt met de betreffende ondernemers geweest om aan de hand van de ontwikkelscenario’s te bespreken hoe het duurzamer kan. Voor de Rieze zijn alle resterende vraagstukken bijna opgelost en we hopen begin 2022 een actualisatie van het bestemmingsplan aan de gemeenteraad te kunnen aanbieden. In 2021 is er parkmanagement opgericht voor  zowel de Rieze als voor Hofskamp. We zijn erg trots op onze ondernemers dat dit gelukt is.

4- Gelijke kansen voor iedereen

We werken aan het verkleinen van de kansongelijkheid. Dit doen we door samen te werken met onderwijsinstellingen en werkgevers in projecten als Meedoen Werkt! Maar ook door in het onderwijssysteem kinderen vroegtijdig te helpen bij eventuele (onderwijs)achterstanden en hen mogelijkheden te bieden voor deelname aan onderwijs. Anders geformuleerd bevorderen we juist de kansgelijkheid.

Als gemeente hebben we namelijk naast onze wettelijke taken als ‘de leerplicht’ en ‘leerlingenvervoer’ juist de mogelijkheid om vergelijkbaar als bij de Wmo kinderen en ouders te helpen bij het voorkomen van problemen. Vormgeven van inclusief onderwijs en doorgaande leerlijnen doen we dan ook samen met de onderwijsorganisaties (van kinderopvang, via primair onderwijs naar voortgezet en beroepsonderwijs). Juist om in alle fasen van het leven die ondersteuning te bieden waar zowel onze inwoners als ook onze werkgevers behoefte aan hebben. Dat willen we meer proactief doen, dan reactief; meer preventief dan curatief. Wij zijn er namelijk van overtuigd dat normaliseren, voorkomen en samenwerken in het onderwijs bijdraagt aan een ‘beter en een voor iedereen passend opleidingsniveau’ dat ook weer bijdraagt aan dimensies als ‘werk’, ‘inkomen’, ‘maatschappelijke betrokkenheid’ en ‘subjectief welzijn’.

G

Om de kansengelijkheid te vergroten en alle jeugdigen de mogelijkheid te geven op een volwaardige leerontwikkeling en toekomstperspectief zijn, naast de inzet van de middelen vanuit het onderwijsachterstandenbeleid, ook middelen ter beschikking gekomen vanuit het Nationaal Programma Onderwijs. Hiertoe is een kadernota opgesteld waarin, op basis van een analyse, doelen zijn bepaald waarvoor de middelen voor onze jeugdigen worden ingezet. Zo wordt ingezet op een sterke start door bijvoorbeeld de startleeftijd van voorschoolse educatie te vervroegen en het bereik te vergroten. Een ander voorbeeld is de inzet op laagdrempelige ontmoetingsactiviteiten voor alle jeugdigen. Zo kunnen meer gezinnen gebruik maken van een tegemoetkoming in de kosten van kinderopvang als zij geen aanspraak kunnen maken op kinderopvangtoeslag. 
De uitvoering van de activiteiten op het gebied van kansengelijkheid is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van het onderwijs, de kinderopvang en de gemeente. Er is, in gezamenlijkheid met de betrokken organisaties, een ambitiedocument opgesteld, waarin nadrukkelijk ingezet wordt op:
1.    Het bieden van gelijke ontwikkelkansen aan alle jeugdigen en
2.    Het bieden van passende ondersteuning.
Meerdere gemeentelijke regelingen zijn in 2021 geactualiseerd. Door het actualiseren van de Subsidieregeling Voorschoolse Educatie en Peuteropvang en de Regeling kinderopvang op Sociaal Medische Indicatie kunnen jeugdigen eerder of meer gebruik maken van voorschoolse educatie, peuteropvang of buitenschoolse opvang.
Ook is meer maatwerk mogelijk in de ondersteuning van jeugdigen (en hun ouders) in een kwetsbare positie. Zo zijn we erg trots op het feit dat er in de zomer van 2021 een paar zeer succesvolle pilots Zomerscholen zijn opgezet. Ook zijn we blij te melden dat we steeds eerder en preventiever kunnen helpen. Zo is er meer ruimte voor maatwerk binnen de regeling leerlingenvervoer, zijn er nieuwe overeenkomsten met dyslexie-aanbieders afgesloten waarbij meer aandacht is voor preventie en vroegtijdige ondersteuning en werken de leerplichtambtenaren steeds preventiever. 

Ook zijn we erg verheugd dat we samen met de schoolbesturen en kinderopvangorganisaties ons gezamenlijk LEA overleg nieuw leven hebben ingeblazen. Gezamenlijk hebben we prioriteiten herkend en erkend en op basis daarvan een agenda ontwikkeld. Deze intensievere samenwerking is nodig op gebied van onderwijs, kansengelijkheid en jeugdbeleid. We waarderen  onze schoolbesturen en kinderopvangorganisaties enorm omdat zij zich zo inzetten voor onze kinderen en omdat we de afstemming en samenwerking zo steeds beter vorm kunnen geven.

5- Vitale en toekomstgerichte schoolgebouwen

Onze wettelijke taak om voor adequate onderwijshuisvesting te zorgen pakken we breder en integraler op dan voorheen. In het IHP (Integrale Huisvestingsplan) is een prioritering voor de investeringen in onderwijshuisvesting vastgesteld. Daar komen belangrijke thema’s als ‘duurzaamheid’ en ‘veilige en vertrouwde leefomgeving’ bij.

Daar waar nieuwe schoolgebouwen komen en/of bestaande gebouwen verbouwd worden, gaan we nog meer dan voorheen in op duurzaamheids- en milieumaatregelen (zowel in materiaalgebruik als ook in installaties). We maken daarmee de gebouwen echt up-to-date. Daarbij is een schoolgebouw geen eiland maar staat deze in een buurt en heeft een veelheid aan contacten met ‘buiten’, met ouders en instellingen.
Omstandigheden van thuis hebben effect op schoolprestaties. Mogelijke problemen rond integratie, gezondheid, veiligheid, armoede en jeugdzorg komen daarmee de school binnen. De school is daardoor ook steeds meer een vindplaats en een kans om contacten te leggen en de basis voor de jeugd te versterken. Met de schoolorganisaties zetten we samen in op een bredere maatschappelijke betrokkenheid bij en van jeugd.

G

Het afgelopen jaar is een vervolg gegeven aan de uitvoering van het IHP (Integraal Huisvestingsplan) 2019.  Daarbij is met name prioriteit gegeven aan de planontwikkeling van het IKC Gendringen en IKC Silvolde.  In Gendringen is samen met de partners intensief gewerkt aan de ambities en bijbehorende kaderstelling en zijn overeenkomsten opgesteld voor samenwerking en bouwheerschap. Daarbij zijn we blij te kunnen melden dat de Hoeksteen en de Christoffelschool hebben besloten te gaan fuseren en zijn we ervan overtuigd dat de kinderen hier zeker bij gebaat zullen zijn. Na vaststelling van de kaders door de gemeenteraad wordt de uitwerking van de plannen nu verder vormgegeven, waarbij gebruikers en omwonenden actief zijn betrokken.  

In Silvolde is dit jaar de huidige locatie van De Plakkenberg bepaald als toekomstige locatie van het IKC. Er wordt momenteel samen met de partners gewerkt aan het ambitiedocument en kaderstelling. 

Naast de uitvoering van het huisvestingsplan 2019 zijn we in breder verband  begonnen met de actualisatie van het huidige IHP door onder meer de actuele leerlingenprognoses in beeld te brengen en is een energiescan van schoolgebouwen gemaakt. 

We zijn blij dat we, ondanks dat niet alle gemeenten dit doen, besloten hebben niet alleen uitvoering te geven aan de SUVIS-subsidieregeling, waarmee de ventilatie op scholen verbeterd kan worden, maar ook financieel bij te dragen aan deze essentiële upgrade. Besloten is om 20% van de kosten voor rekening te nemen, naast de 30% van het Rijk zodat de totale bijdrage van de overheid op 50% komt. Zo dragen we bij aan een gezonde en toekomstbestendige leeromgeving voor de leerlingen en hun leerkrachten! 

Wat heeft het gekost in 2021?

Programma 3 Begroot voor wijziging 2021 Begroot na wijziging 2021 Rekening 2021 Afwijking (tov begroot na wijziging)
Baten 1.314 1.344 1.487 143
Lasten 6.003 6.033 6.148 114
Saldo (4.689) (4.689) (4.661) 29
Bedragen x 1.000